الزامات و ضوابط احداث ساختمان بلند مرتبه با ارتفاع زیاد هستند که به صورت چندین طبقه طراحی و اجرا می شوند. این ساختمان ها از لحاظ ارتفاعی با آسمان خراش ها تفاوت داشته و ارتفاع آسمان خراش ها از این ساختمان ها بیشتر است. همان گونه که می دانید، امروزه ساخت و ساز ساختمان های بلند مرتبه و آسمان خراش ها در سرتاسر دنیا رایج است.
در بسیاری از کشورهای دنیا، احداث ساختمان بلند مرتبه با کاربری هایی مانند مسکونی، تجاری، اداری، مخابراتی و … ساخته می شود و حتی در چهره و سیمای شهر تاثیر بسزایی دارد.
باید اشاره داشت که ساختمان های بلند مرتبه برای طراحی و ساخت الزامات خاص خود را دارند که باید رعایت گردند زیرا این گونه ساختمان ها به دلیل ارتفاع زیاد خود، در برابر بارهای جانبی و بارهای ثقلی مقاومت کمتری دارند.
بنابراین باید طراحی و ساخت آن ها به بهترین شکل ممکن انجام شود تا مقاومت این ساختمان ها در برابر بارهای وارده بیشتر شده و رفتار و عملکرد بهتری در برابر بارها و نیروها از خود نشان دهند. استانداردها و الزامات و ضوابط احداث ساختمان بلند مرتبه بسیار گسترده است که باید توسط طراحان و سازندگان و مجریان این ساختمان ها رعایت گردد.
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی الزامات و ضوابط احداث ساختمان بلند مرتبه بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
تعریف ساختمان بلند مرتبه:
پیش از آن که به بررسی الزامات و ضوابط احداث ساختمان بلند مرتبه بپردازیم، در ابتدا باید تعریفی از ساختمان های بلند مرتبه را خدمت شما عزیزان ارائه دهیم. این ساختمان ها ساختمان هایی با ارتفاع بالا اما کمتر از آسمان خراش ها هستند که با نام های دیگری مانند بلوک برجی، برج آپارتمانی، برج اداری و یا بلوک آپارتمان ها و … شناخته می شوند. اگر می خواهید راجب بلند مرتبه سازی بدانید مقاله مربوطه را بخوانید.
این سازه ها، نسبت به ساختمان های معمولی الزامات خاص خود را دارند و بر اساس کاربری های خود، طراحی سازه و معماری آن ها انجام می شود. امروزه نیز به دلیل بحث کمبود زمین در شهرهای بزرگ، ساختمان های بلند مرتبه با کاربری های مسکونی طراحی و ساخته می شوند که تعداد واحدهای آن ها زیاد بوده و افراد بسیاری توانایی زندگی در آن ها را دارند.
در زمان های دور به دلیل نبود آسانسورها و مصالح خاص و ارزان ساختمانی، ساخت و ساز ساختمان های بلند مرتبه ممکن نبود. اما ورود آسانسورها به صنعت ساخت و ساز و معرفی مصالح ارزان، بسیاری از سازندگان به سراغ ساخت این گونه ساختمان ها رفتند.
از جمله مصالحی که برای سیستم سازه ای ساختمان های بلند مرتبه مورد استفاده قرار می گیرد، بتن مسلح و فولاد می باشد اما در آمریکا بیشتر آسمان خراش ها از مصالح فولادی و بلوک های مسکونی از بتن طراحی و ساخته می شوند. در ارتباط با ضوابط نورگیری در شهرداری بیشتر بخوانید.
در کل طراحی ساختمان های بلند مرتبه و احداث این گونه ساختمان ها یک سری چالش های خاص به ویژه برای مهندسان سازه و ژئوتکنیک، به همراه خواهد داشت و تمام طراحان و احداث کنندگان این ساختمان ها، باید الزامات طراحی را رعایت فرمایند. چالش ها به خصوص در زمان هایی که منطقه لرزه خیز و زلزله خیز بوده و یا خاک سست باشد، بیشتر خواهد شد.
الزامات و قوانین یا مقررات ساخت ساختمان های بلند مرتبه:
همان گونه که بارها در بخش های قبل اذعان داشته ایم، برای طراحی و ساخت ساختمان های بلند مرتبه و برج ها یک سری الزامات خاص و مقررات سخت گیرانه وجود دارد که باید توسط طراحان و سازندگان رعایت گردند.
در کل برج ها، آسمان خراش ها و ساختمان های بلند مرتبه به دلیل سیمایی که در شهرها ایجاد می کند و همچنین به لحاظ فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی چالش بر انگیز هستند. اما جوامع امروزی بنا به دلایل مختلف مانند افزایش جمعیت، کمبود زمین در شهرهای بزرگ و … به دنبال ساخت و احداث این ساختمان ها هستند.
نکته بسیار مهمی که باید در خصوص قوانین و مقررات احداث ساختمان های بلند مرتبه بدانید، این است که نمی توان در هر نقطه از شهر یک ساختمان بلند مرتبه احداث کرد و باید مواردی خاص را در این راستا در نظر گرفت. به همین دلیل شهرداری ها و سایر ارگان های ذی ربط، تنها در برخی از اماکن برای احداث ساختمان های بلند مرتبه، جواز ساخت مربوطه را صادر می کنند.
در واقع شهرداری ها و سایر ارگان های مربوطه، تمامی موارد ذکر شده در زیر را پیش از ارائه جواز ساختمان بلند مرتبه، بررسی خواهند کرد و اگر ساخت و احداث این گونه ساختمان ها، بر اساس تراکم منطقه مجاز باشد، مجوزها را صادر می کند:
- گسل های موجود در منطقه
- ابنیه ارزشمند تاریخی در اطراف ساختمان
- میزان ترافیک مکان احداث ساختمان
- تاسیسات شهری که از آن نقطه عبور می کنند
- سقف جمعیتی منطقه
- دید و منظر محله و منطقه و …
بنا به عبارتی دیگر، تمامی موارد ذکر شده در فوق باید در تعیین مکان مناسب برای ساخت برج ها باید مورد توجه قرار بگیرند.
نکات مهم در خصوص مقررات احداث ساختمان های بلند مرتبه:
مقررات و الزامات احداث ساختمان های بلند مرتبه در خصوص 4 رشته ساختمان یعنی سازه، معماری، مکانیک و برق وجود دارد و این الزامات نسبت به سایر الزامات ساختمان های معمولی و با ارتفاع پایین سخت گیرانه تر می باشد. از آن جا برای ساخت ساختمان ها ( چه ساختمان های معمولی و چه ساختمان های بلند مرتبه ) باید به مقررات ملی ساختمان و همچنین مبحث 2800 و سایر نشریات در این خصوص، مراجعه کرد، بنابراین این الزامات بسیار گسترده است اما در ادامه به برخی از این مقررات اشاره می کنیم:
- تمامی ساختمان های بلند مرتبه باید از پله های فرار یا پله های اضطراری بهره مند باشند.
- محفظه پله ای که در راه خروج واقع شود، باید بطور مکانیکی تهویه و فشار مثبت داشته باشد .
- در ساختمان های بلند مرتبه، حداکثر برای شش طبقۀ آخر می توانند از پاسیوهای داخلی برای نور گیری و تهویه فضاهای اقامت، اشتغال و آشپزخانه ها بهره ببرند.
- در صورت استفاده از حیاط خلوت که یک ضلع آن به فضای آزاد باز است، محدودیتی برای نورگیری همۀ طبقات وجود ندارد.
- در صورتی که برای ساختمان بلند مرتبه حیاط خلوت تعبیه شود و این حیاط رو به معابر یا فضاهای عمومی شهری باز باشد، رعایت مقررات مربوط به حجم و نما ساختمان بسیار مهم است.
- ساختمان های بلند مرتبه لازم است تا به تجهیزات خاص مانند کشف، اعلام و اطفای حریق و همچنین امداد و نجات منطبق بر اساس ضوابط ذکر شده در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان مجهز گردند.
- در تمام ساختمان های بلند لازم است تا اتاقی مخصوص برای استقرار مدیریت ساختمان تعبیه شده و همچنین در این اتاق باید مدارک ساختمان اعم از نقشه های ازبیلت 4 رشته ساختمان، کلیدهای مربوط به قفل درب های اصلی ساختمان، موتورخانه، بام و اتاقک یک جعبه کنتور وجود داشته باشد.
- تمام ساختمان های بلند مرتبه باید دارای سیستم برق اضطراری و همچنین سیستم کشف و اعلام حریق برخوردار باشند.
- تمامی الزامات تعیین شده برای فضاها، اجزاء و عناصر ساختمان ها باید در طراحی و ساخت ساختمان های بلند مرتبه رعایت گردد.
الزامات و ضوابط احداث ساختمان بلند مرتبه:
در بخش قبل در خصوص مقررات و قوانین کلی اما مهم در احداث ساختمان های بلند مرتبه، اطلاعاتی را در اختیار شما عزیزان قرار داده و اشاره کرده ایم که الزامات و ضوابط احداث ساختمان بلند مرتبه بسیار گسترده هستند. در ارتباط با پیگیری امور مرتبط با شهرداری بیشتر بدانید.
این الزامات در خصوص افزایش ایمنی ساختمان در برابر بارهای وارده، ایجاد فاصله مناسب برای دو ساختمان همجوار یا حفظ حریم شخصی سایر همسایگان و مشرفیت ساختمان، برخورداری از نور طبیعی و تابش آفتاب، در نظر گرفتن فضای باز مناسب و سطح اشغال مجاز، برخورداری از عرض معابر مناسب برای احداث ساختمان های بلند و داشتن دسترسی های مناسب به کوچه و خیابان و در نهایت حفظ زیبایی و منظر شهری، از اهمیت بسزایی برخوردار است.
از سوی دیگر در تمامی شهرها و مناطق مختلف از یک شهر، امکان ساخت و ساز ساختمان های بلند مرتبه وجود ندارد و در این راستا، یک سری عوامل محدود کننده وجود دارند که از آن ها می توان به گسل ها و زلزله خیز بودن مناطق، تاسیسات شهری و محیط زیستی، عرض معابر و همچنین وجود ابنیه تاریخی و … اشاره داشت. در ادامه به بررسی الزامات و ضوابط احداث ساختمان بلند مرتبه می پردازیم:
- احداث ساختمان های بلند مرتبه باید با رعایت ضوابط و مقررات ملی ساختمان باشد و در نقاطی بلامانع است که عرض معبر آن ها 12 متر و بیشتر از آن باشد.
- رعایت فاصله مناسب دو ساختمان، که حداقل برابر نصف ارتفاع هر بنا از حد زمین مربوطه به شرحی که در ضوابط تعیین شده است، الزامی می باشد.
- رعایت اصل عدم قطع اشعه زمستانی به وسیله ساختمان های پیوسته (از طرفین) به گونه ای که در ضوابط و مقررات ملی ساختمان تعیین شده است، الزامی خواهد بود.
- رعایت فاصله از طرفین (شرق و غرب) برای ساختمان های منفصل الزامی بوده و باید بر اساس نکات ذکر شده در ضوابط و مقررات ملی ساختمان باشد.
- با رعایت تمامی جزئیات مقررات ملی ساختمان، برای هر زمین یک لفاف (هرم) فضایی تشکیل خواهد شد که بنا می تواند تنها در داخل آن احداث گردد.
- حداکثر فاصله حاشیه معبر تا ساختمان، بر اساس مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ( به منظور تسهیل دسترسی خودروهای آتش نشانی به محیط ) برای ساختمان های بلند مرتبه، برابر با ۱۴/۵ متر میباشد.
- شبکه فاضلاب باید از ظرفیت لازم برای فاضلاب تولیدی پیش بینی شده برای ساختمان برخوردار باشد. در صورت موجود نبودن شبکه فاضلاب شهری، ساخت ساختمان بلند، تنها در صورت احداث تصفیه خانه فاضلاب و یا دفع بهداشتی فاضلاب با توجه به ویژگی های خاک شناسی و سطوح آب، مجاز خواهد بود.
- سطح اشغال ساختمان های بلند مرتبه نباید از حداکثر ۴٠ درصد سطح زمین بیشتر گردند.
- ساختمان های بلند نقطه ای، باید از چهار طرف دارای نما بوده و همچنین با بدنه های شهری موجود در هریک از چهار طرف زمین کاملا غیر پیوسته باشند
- سازگاری حجم ساختمان با دانه بندی حاکم در بافت الزامی است
سخن پایانی:
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی و تشریح برخی از مهم ترین الزامات و ضوابط احداث ساختمان بلند مرتبه بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر، به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان و مشاوران در این خصوص مشورت فرمایید.
بدون دیدگاه