به منظور اخذ جواز ساخت، باید در نقشه های معماری تمامی ضوابط مربوط به طراحی معماری در تمامی بخش های ساختمان از جمله پارکینگ ها به درستی رعایت گردد. به صورت کلی پارکینگ در ساختمان ها یکی از مهم ترین بخش های هر ساختمان محسوب می شود که می تواند رفاه و آسایش را برای افراد و ساکنان آن ساختمان تامین نماید.
وجود پارکینگ ها به تعداد لازم و با ضوابط و قوانین، می تواند تردد در سطح کوچه ها و خیابان ها را راحت تر کرده و برای حفظ حریم خصوصی و افزایش ایمنی خودروها بسیار مهم است. بر اساس مقررات ملی ساختمان و طرح تفصیلی شهرداری، ابعاد و نوع پارکینگ با توجه به کاربری ساختمان و تعداد واحدها تعیین خواهد شد.
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی ضوابط طراحی پارکینگ برای اخذ جواز ساخت بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
شما سازنده گرامی اگر به دنبال دریافت گواهی پایان کار و یا گواهی عدم خلاف برای ساختمان خود هستید می توانید با تیم خبره ما در دکتر جواز با شماره ۰۲۱۷۲۱۶۴ تماس بگیرید. ما در کوتاه ترین زمان به شما کمک میکنیم.
ضوابط طراحی پارکینگ
به صورت کلی با توجه به افزایش جمعیت در شهرها به خصوص در کلان شهرها، ساخت پارکینگ برای تمامی ساختمان ها به منظور ایجاد رفاه و افزایش آسایش ساکنین و حفظ ایمنی و امنیت آن ها، موضوعی بسیار مهم است. بنابراین شهرداری برای تامین پارکینگ بر اساس دستور نقشه ضوابط خاصی را در نظر گرفته است و حساسیت های زیادی در این خصوص دارد.
در این راستا باید اشاره داشت که برخورداری از فضایی مناسب برای پارک خودرو و یا سایر وسایل نقلیه موتوری جزء حقوق شهروندی افراد محسوب می شود و در خرید و فروش آپارتمان ها، تاثیر بسزایی دارد. حال به منظور جلوگیری از اختلافات و ابهامات موجود در تعیین محدوده دقیق پارکینگ های عمومی و اختصاصی یک سری ضوابط و قوانین از سوی سازمان نظام مهندسی و همچنین شهرداری تعیین شده است که باید در طراحی و ساخت آپارتمان ها رعایت گردد.
طراحی پارکینگ در نقشه های اولیه معماری اهمیت ویژه ای دارد و بر اساس نوع و میزان ابعاد و … تعیین می شود. در ادامه به بررسی ضوابط طراحی پارکینگ برای اخذ جواز ساخت می پردازیم.
1) نوع پارکینگ
همان گونه که می دانید، پارکینگ ها انواع و اقسام مختلفی دارند و این تنوع به دلیل تنوع در کاربری ساختمان ها از جمله مسکونی، تجاری، اداری و … است. بنابراین فضاهای پارکینگ در دو بخش خصوصی و عمومی طراحی می شود.
در این راستا می توان اشاره داشت که پارکینگ خصوصی برای استفاده از ساکنان یک ساختمان طراحی می شود و پارکینگ های عمومی در مکان های تجاری و اداری برای پارک خودروهای عموم جامعه طراحی می گردد. براساس ضوابط طراحی پارکینگ برای اخذ جواز ساخت، تمامی فضاهای پارکینگ نیز به لحاظ ابعاد آن ها در سه دسته زیر تقسیم بندی خواهد شد:
- پارکینگ کوچک: به صورت معمول از ظرفیت ۳ خودرو بهره مند هستند.
- پارکینگ متوسط: این پارکینگ ها از ظرفیت ۴ تا ۲۵ خودرو بهره مند می باشند
- پارکینگ بزرگ: این پارکینگ ها ظرفیت بیش از 25 خودرو را دارند.
حال بر اساس نیاز ساختمان ها و مناطق و همچنین نوع پارکینگ، ممکن است پارکینگ های کوچک و متوسط و یا بزرگ برای ساختمان در نظر گرفته شود. از سوی دیگر، نوع پارکینگ می تواند بر اساس کاربری آن نیز در نظر گرفته شود. در ادامه به بررسی انواع پارکینگ بر اساس کاربری آن ها می پردازیم:
- پارکینگ همکف: این نوع از پارکینگ ها همسطح با زمین برای ساختمان های مسکونی و غیر مسکونی طراحی می شوند و معمولا در هر ساختمان ها، هر واحد یک پارکینگ دارد.
- پارکینگ زیرزمینی: برای ساختمان هایی که زیر زمین دارند و نمی توان پارکینگ آن ها را در طبقه همکف جا داد، معمولا از پارکینگ های زیر زمینی استفاده می شود. معمولا در این پارکینگ ها نیز هر واحد پارکینگ خاص خود را دارد.
- پارکینگ مشاع: این پارکینگ همان گونه که از نام آن مشخص است به صورت مشاع مورد استفاده قرار می گیرد و میان واحدهای یک ساختمان مشترک است.
- پارکینگ اختصاصی: این پارکینگ به صورت اختصاصی به یک واحد تعلق دارد و در سند خانه یا ملک نیز این پارکینگ ذکر شده است.
- پارکینگ مزاحم: در این نوع پارکینگ ها، خودروها برای پارک و جا به جایی در آن با مشکل مواجه می شود و در این پارکینگ ها یک خودرو پشت خودرو دیگر پارک خواهد شد. برای اطلاعات بیشتر درباره الزامات و ضوابط ساختمان بلند مرتبه مطلب مربوطه را مطالعه نمایید.
2) ابعاد پارکینگ
یکی از مهم ترین مسائل در ضوابط طراحی پارکینگ برای اخذ جواز ساخت ، در نظر گرفتن ابعاد پارکینگ بر اساس ضوابط تعیین شده از سوی سازمان های ذی ربط می باشد. بر اساس قوانین و مقررات شهرداری باید اشاره داشت که طراحی و ساخت حداقل یک پارکینگ برای هر واحد از ساختمانی با متراژ زمین بیشتر از ۶۰ متر مربع الزامی می باشد!
بنابراین امکان دریافت پروانه ساختمان بدون در نظر گرفتن پارکینگ برای هر واحد امکان پذیر نبوده و سازندگان و مالکان باید این قوانین را رعایت نمایند.
با این حال نیز اگر زمین یک ساختمان بر اساس دلایل مختلف کشش ایجاد پارکینگ را نداشته باشد، می تواند از تبصره هایی خاص مانند استفاده از پارکینگ های جانشین تا شعاع حداکثر ۲۵۰ متری یا پارکینگ های مازاد دیگر املاک تا شعاع ۲۵۰ متری و … استفاده کرد. از جمله نکات بسیار مهمی که در خصوص ابعاد پارکینگ و قوانین مربوط به آن وجود دارد، به شرح زیر است:
- ابعاد پارکینگ برای هر ماشین سواری معادل عرض ۲.۵ متر و طول ۵ متر است
- در شرایط خاص که ملک متراژ کمی دارد می توان با استفاده از نصب تجهیزات مختلف مانند آینه های جانبی و … ایمنی افراد و وسایل نقلیه را تضمین کرد.
- در ضوابط طراحی پارکینگ به تردد افراد معلول نیز باید توجه کرد که بر اساس آن، پنج درصد از متراژ کل پارکینگ باید به این افراد اختصاص داده شود.
- هنگام ساخت پارکینگ معلولین باید حداقل عرض ۵۰/۳ متر را در نظر گرفت.
- ابعاد مورد نیاز برای ساخت یک پارکینگ به دهانه عرض حداقل ۵۰/۲ متر، دو پارکینگ حداقل ۵۰/۴ متر و … است. به ازای اضافه شدن هر پارکینگ، دو متر به ابعاد فضا خواهد شد
- هر ۴۰ متر مربع از فضای حیاط به عنوان یک پارکینگ در نظر گرفته میشود.
- حداقل عرض رمپ برای ساختمان های مسکونی ۵۰/۲ و برای پارکینگ تجاری ۵۰/۳ متر می باشد.
- عرض استاندارد برای ورودی پارکینگ ساختمان ها حداقل ۳ متر می باشد و در برخی مواقع برای پارکینگ حیاط، بین ۸۰/۲ تا ۵۰/۴ متر متغیر خواهد بود.
- میزان ارتفاع مجاز برای ساخت پارکینگ از کف تا سقف حداقل ۴۰/۲ تا حداکثر ۳ متر می باشد.
- مقدار فضای گردش خودرو باید ۵ در ۵ طراحی شود.
- در صورتی که پارکینگ میان دو دیوار بسته باشد باید ۵۰ سانتی متر به عرض پارکینگ اضافه نمود.
- برای چرخش 180 درجه خودرو، باید 15 متر فضا در نظر گرفت.
- در پارکینگ های خصوصبر برای تعیین شیب باید 15 درصد و در پارکینگ های عمومی باید 12 درصد یا کمتر در نظر گرفت. شایان ذکر است که این شیب در حد فاصل یک متری ابتدا و انتهای رمپ باید معادل ۱۰ درصد یا کمتر باشد. برای اطلاع از ضوابط شهرداری در تهران می توانید مقاله مربوطه را مطالعه نمایید.
- برای شعاع گردش رمپ از آکس رمپ قوسی باید حداقل ۵۰/۶ متر در نظر داشت.
- شیب مثبت برای رمپ با رعایت اصول استاندارد نورگیری زیر زمین بلامانع می باشد.
- عرض ورودی پارکینگ برای پارکینگ های کوچک حداقل ۵۰/ ۲ متر، پارکینگ های متوسط حداقل ۵۰/۳ متر و پارکینگ های بزرگ حداقل ۵ متر خواهد بود.
- برای ارتفاع درب ورودی پارکینگ، باید حداقل ارتفاع 1.80 متر را در نظر گرفت.
- حداقل ارتفاع مجاز و مفید برای پارکینگ های کوچک ۲۰/۲ و برای پارکینگ های متوسط و بزرگ حداقل ۴۰/۲ سانتی متر خواهد بود.
3) تعداد پارکینگ
به غیر از ابعاد و اندازه پارکینگ ها، در خصوص ضوابط طراحی پارکینگ برای اخذ جواز ساخت ، تعداد پارکینگ نیز اهمیت ویژه ای دارد. بر اساس قوانین و مقررات طراحی پارکینگ، تعداد پارکینگ بر اساس مساحت و متراژ، اصول ایمنی، نوع فعالیت، اولویت های محیط زیستی و تردد افراد معلول به ساختمان تعیین خواهد شد. در این راستا تعداد پارکینگ بر اساس متراژ ها، به صورت زیر است:
- در صورتی که متراژ واحد مسکونی کمتر از 150 متر باشد، تعداد پارکینگ به اندازه 1 در نظر گرفته می شود
- در صورتی که متراژ واحد مسکونی کمتر از ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر باشد، تعداد پارکینگ به اندازه 1.5 در نظر گرفته می شود
- در صورتی که متراژ واحد مسکونی بیشتر از ۲۰۰ متر باشد، تعداد پارکینگ به اندازه 2 متر در نظر گرفته می شود
- واحد مسکونی با تعداد فرد یک واحد معاف از پارکینگ خواهد بود
- مجتمع آپارتمانی تا ۴ واحد به ازای هر ۲ واحد ۱ پارکینگ نیاز است.
بیشتر بدانید : عوارض نوسازی شهرداری چیست و چگونه محاسبه می شود؟
نکات مهم در خصوص ضوابط طراحی پارکینگ برای اخذ جواز ساخت :
- در طراحی پارکینگ باید امکان دسترسی به آب لوله کشی برای محیط پارکینگ در نظر گرفته شود.
- برای ملک هایی با بر بیشتر از ۲۰ متر هستند، می تواند دو درب پارکینگ طراحی کرد.
- تمامی پارکینگ ها باید به سیستم اطفاء حریق مجهز باشند.
- در ساخت پارکینگ های شیب دار باید از مصالح استاندارد و غیر لغزنده بهره برد.
- در طراحی پارکینگ باید برای دفع آب های سطحی باید از شیب بندی مناسب استفاده کرد.
- بسیار مهم است که تمهیدات لازم جهت عدم ورود آب از دهانه ورودی پارکینگ به داخل ساختمان در نظر گرفته شود.
- در طراحی پارکینگ، پارک خودرو ها باید مانع از باز شدن درب آسانسور، انبار و .. نشود.
- کف پارکینگ باید با مصالح قابل شستشو طراحی گردد و همچنین ایجاد کف شور نیز الزامی می باشد
- به ازای هر ۲۰ واحد باید یک پارکینگ برای افراد معلول در نظر گرفت.
- اگر رمپ پارکینگ در حیاط ساختمان وجود دارد جزء زیر بنا محاسبه نخواهد شد.
- طراحی ستون در پارکینگ های بزرگ و متوسط الزامی می باشد. در این راستا حداقل فاصله داخل به داخل ۵۰/۴ متر ستون ها برای پارک دو خودرو با فضای مانور ۵ متر بلامانع می باشد
- اگر فاصله دو ستون با یک دیگر حدود ۵۰/۶ متر باشد مجاز به پارک ۳ خودرو در کنار هم خواهید بود. و
- به منظور تردد خودروها در کنار یک دیگر و فضای پشت آن ها باید حداقل عرض ۳ متر برای مسیر آزاد آن ها در نظر گرفته شود.
- دسترسی مستقیم طبقات به پارکینگ های زیر زمینی الزامی می باشد و در این راستا باید بر اساس نوع پارکینگ، پله و آسانسور در انتهای بنا و در کنار دیوار همسایه در نظر گرفته شود. برای اطلاع از تعداد طبقات مجاز ساخت در تهران می توانید مطلب مربوطه را مطالعه نمایید.
- در پارکینگ های همکف بهتر است راه پله در قسمت انتهایی زمین تعبیه شود.
- در نظر گرفتن فضای ۸۰ سانتی متری در کنار خودرو پارک شده برای تردد افراد ضروری می باشد.
- بر اساس ضوابط طراحی پارکینگ، طراحی راه پله ها باید با پارکینگ هماهنگی داشته باشد.
- املاکی که بر آن ها بیشتر از ۶ متر است باید تمهیدات لازم برای ساخت ورودی مجزا به محوطه پارکینگ و ورودی پیاده به ساختمان را اتخاذ نمایند.
سخن پایانی:
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی ضوابط طراحی پارکینگ برای اخذ جواز ساخت بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان در این خصوص مشورت فرمایید.






بدون دیدگاه