قطعا همه شما عزیزان تاکنون نام نورگیر ساختمان را شنیده اید و اگر در زمینه ساخت و ساز فعالیت داشته باشید یا از اطلاعاتی در این خصوص بهره مند باشید، می دانید که در نقشه های مصوب شهرداری، به نورگیری ساختمان ها و آپارتمان ها توجه بسیاری دارند و برای دریافت تاییدیه نقشه معماری، باید ضوابط نور گیر در نقشه های شهرداری رعایت گردد.
به صورت کلی باید اشاره داشت که ساختمان های مسکونی و تجاری و یا ساختمان هایی با هر کاربری، به منظور کاهش نیاز به نور مصنوعی و همچنین افزایش کیفیت هوای داخلی محیط و کمک به کاهش مصرف انرژی، باید برای آن ها نورگیر در نظر گرفته شود. در واقع نور گیرها به صورت معمول در بخش های میانی و یا کناری ساختمان ها قرار خواهند گرفت و ضوابط خاص خود را دارند.
به دلیل آن که این بخش های مهم از ساختمان ها، هم در حریم شخصی مالک و همچنین در حریم شخصی همسایه تاثیر گذار می باشد. وجود نورگیر در ساختمان ها به اندازه ای اهمیت دارد که اگر در نقشه های فاز 2 معماری، نورگیری مطابق با ضوابط و قوانین شهرداری و مقررات ملی ساختمان تعبیه نکنید، در نهایت در دریافت جواز ساخت و تاییدیه های لازم نقشه با مشکل مواجه خواهید شد.
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز نیز قصد داریم تا به بررسی سوال پر تکرار شما عزیزان یعنی ضوابط نور گیر در نقشه های شهرداری چیست؟ بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
نورگیر چیست؟
پیش از ان که به بررسی ضوابط نور گیر در نقشه های شهرداری بپردازیم، در ابتدا باید تعریفی از نورگیر ساختمان ها را ارائه دهیم. به صورت کلی برای بخش هایی است ساختمان ها امکان دسترسی به نور طبیعی محیط وجود ندارد، نورگیر و یا پاسیو برای آن طراحی خواهد شد.
حال می توان اذعان داشت که نور گیرها یا پاسیو ها فضاهایی باز محسوب می شوند که در دورن خود ساختمان ها به کار گرفته شده و وظیفه آن ها دریافت نور از بیرون ساختمان و امکان تهویه هوای محیط می باشد.
نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که وجود نور گیر ها می تواند سبب ایجاد روشنایی در فضاهای اصلی و فضاهای فرعی خانه و ساختمان ها بشوند و انعکاسی از نور طبیعی را برای محیط های مورد نظر ایجاد کند.
در نورگیرها به صورت معمول از بلوک های شیشه ای نیز استفاده می شود تا بدین ترتیب میزان انعکاس نور در محیط افزایش پیدا کند.
روش های نورگیری فضاهای داخلی ساختمان
لازم ذکر است که برای نور گیری طبیعی محیط های داخلی، روش های متعددی وجود دارد که از آن ها می توان به صورت زیر اشاره داشت:
- پنجره های به کار گرفته شده در ساختمان
- نور گیر ها
- پاسیو و حیاط خلوت
انواع نورگیر و کاربردهای مختلف آن ها:
نورگیرها خود انواع و اقسام مختلفی دارند و بر اساس نوع ساختمان و کاربری که دارند، ممکن است در بخش های مختلفی از پلان ساختمان مورد نظر شما به کار گرفته شوند. با این حال نور گیرها در انواع مختلف، اهدافی مشخص را دنبال می کنند که از آن ها می توان به موارد زیر اشاره داشت:
- تامین نور طبیعی در محیط مورد نظر
- کاهش میزان هدر رفت انرژی
- تهویه هوای محیط های بسته (با توجه به احترام به حریم خصوصی سایر افراد)
یکی از مهم ترین موضوعاتی که در طراحی نورگیر وجود دارد، احترام به حریم خصوصی همسایگان است. در کل برای طراحی انواع نورگیر، باید ضوابط و مقررات ساخت و ساز مربوطه به خوبی رعایت گردد تا در این صورت بتوان از شهرداری منطقه، تاییدیه های لازم برای ساخت و مجوز ساخت و ساز را دریافت کرد. در ادامه به بررسی انواع نورگیر و کاربردهای آن می پردازیم:
1) نورگیر جانبی:
- یکی از انواع نور گیرهای اصلی که در ساختمان های جنوبی و خانه های ویلایی مورد استفاده قرار می گیرد، نور گیر جانبی است.
- ساختمان های جنوبی و ویلاها به دلیل آن که از یک سمت به حیاط اتصال دارند، باید از نور گیری رو به حیاط برخوردار باشند که نور گیر جانبی این شرط را تامین می کند.
2) نورگیر راه پله و پاگرد:
- یکی دیگر از نورگیرهایی که برای بخش راه پله که باید از نور محیط بهره مند باشند، نورگیر راه پله است.
- این نوع نور گیر ها برای کاهش مصرف برق و همچنین بهره گیری از نور طبیعی در زمان نبود برق مورد استفاده قرار می گیرد.
3) نورگیر سقفی:
- نور گیرهای سقفی به صورت معمول در طبقات آخر و در فضاهایی مانند راه رو، سرویس بهداشتی، آشپزخانه و راه پله ها و … در برخی از موارد و بنا به صلاح دید طراح استفاده می شوند
- این نوع نور گیرها از قابلیت بازشدگی بهره مند نبوده و تنها برای ورود نور در محیط استفاده خواهند شد.
4) حیاط خلوت و پاسیو:
- حیاط خلوت و پاسیو نیز یکی از انواع نور گیرها محسوب می شوند اما معمولا در فضاهای بزرگ از این نوع نور گیر استفاده خواهد شد.
- حیاط خلوت و پاسیو با یک دیگر تفاوت دارند و نباید آن ها را به جای یک دیگر استفاده کرد
- پاسیو در مرکز خانه است و با شیشه اطراف آن پوشانده شده است و نورگیری در مرکز ساختمان به صورت کامل انجام خواهد داد.
- حیاط خلوت در پشت ساختمان قرار می گیرد. در خانه های قدیمی ساز معمولا حیاط خلوت در کنار آشپزخانه و در پشت ترین بخش خانه قرار داشت.
فضاهای اصلی و فرعی ساختمان
برای آن که بتوانید ضوابط نور گیر در نقشه های شهرداری را بهتر درک کنید و آن ها را در نقشه های معماری استفاده نمایید، باید فضاهای اصلی و فرعی ساختمان ها را به خوبی بشناسید. این فضاها به صورت زیر تفکیک خواهند شد:
- فضاهای اصلی ساختمان های مسکونی شامل پذیرایی و اتاق نشیمن، اتاق خواب ها، آشپزخانه و سالن غذا خوری می باشد.
- فضاهای فرعی ساختمان مسکونی نیز شامل سرویس بهداشتی، انباری، راه رو و راه پله، حیاط پاسیو خواهد بود.
- در ساختمان اداری و تجاری نیز، سالن های اداری، اتاق جلسات و نمایشگاه و فضای فروش به عنوان فضاهای اصلی به شمار می آیند.
- در ساختمان های تجاری و اداری محیط هایی مانند اتاق بایگانی، آبدار خانه، سرویس بهداشتی و اتاق تاسیسات جز فضاهای فرعی هستند.
نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که به صورت معمول، فضاهای فرعی نورگیر کمتری نسبت به فضاهای اصلی دریافت می نمایند و نورگیری فضاهای اصلی از اهمیت بسزایی برخوردار است.
ضوابط نور گیر در نقشه های شهرداری
ضوابط و قوانین بسیار مهمی برای طراحی و تعبیه نور گیر در نقشه های مصوب شهرداری وجود دارد که طراحان و سازندگان ساختمان ها، ملزم به رعایت آن ها هستند. از جمله ضوابط نور گیر در نقشه های شهرداری به شرح زیر می باشد:
- شیشه پنجره های نورگیر طبقات باید به شکل مشجر تعبیه شود زیرا نباید به حریم خصوصی همسایگان مشرف باشد.
- در حالت هایی که اتاق های اصلی از دو واحد مسکونی مستقل و یا از یک حیاط خلوت نور میگیرند، فاصله پنجره آن ها از هم، نباید کمتر از 6 متر تعبیه شود و این موضوع نیز در رعایت حریم خصوصی و میزان نور ورودی به خانه تاثیر دارد.
- در حالت هایی از نقشه ساختمان که آشپزخانه و اتاق از دو واحد مسکونی جداگانه تشکیل شده اند و یا این که آشپزخانه واحد ها از یک حیاط خلوت نور دریافت می نمایند، فاصله پنجره های مقابل آنها از هم نبایستی کمتر از 4 متر در نظر گرفته شود .
- فضاهای اصلی ساختمان ها یعنی پذیرایی، اتاق خواب و آشپزخانه باید از نور طبیعی برخوردار باشد.
- فضاهای فرعی ساختمان ها در خصوص نور گیری سخت گیری فضاهای اصلی را نداشته و نیازی به نور گیری ندارند. از جمله فضاهای فرعی ساختمان ها به شرح سرویس بهداشتی و حمام و نیز اتاقک انباری می باشد.
- در صورت احداث بالکن در درون پاسیو، حداقل فاصله لازم اشرافیت، بعد از بالکن تا پنجره و یا بالکن مقابل، ملاک عمل می باشد
- اگر پاسیو مسقف باشد باید از بازشو برخوردار گردد.
- اگر پاسیو از زیرزمین و پارکینگ شروع شده باشد باید حتما دور بندی برای دود و صدا انجام شود.
- در ساختمان های 4 طبقه، پاسیو برای فضاهای اصلی باید حداقل 12 متر مربع و با عرض 3 متر در نظر گرفته شود. از سوی دیگر در این ساختمان ها اگر پاسیو برای فضاهای فرعی در نظر گرفته شود، باید باید حداقل 6 مترمربع و با عرض 2 متر باشد.
- درصورتی که پاسیو به دو تصرف مستقل و جداگانه نور بدهد عرض پاسیو نباید از 3 متر کمتر باشد.
- از محیط نور گیر ساختمان ها نباید هیچ گونه ستون و یا تیری عبور کند.
- بسیار مهم است که نور گیر به فضاهای باز یا حیاط های داخلی اتصال داده شوند و به خانه همسایگان مشرف نباشد.
- حداقل عرض نورگیر برای فضاهای اصلی و فرعی ۲ متر است
عمق نورگیر:
یکی از موارد و موضوعات بسیار مهم در طراحی نور گیر برای ساختمان ها و همچنین تعیین ضوابط نور گیر در نقشه های شهرداری در نظر گرفتن عمق نور گیر است. اما عمق نور گیر چیست؟ به صورت کلی اصلاح عمق نور گیر به فاصله میان دیوارهای نورگیر یا ابعاد داخلی فضای نورگیر اطلاق می گردد.
عمق نور گیر می تواند در میزان دریافت نور و تهویه فضاهای داخلی بسیار تاثیر گذار باشد. نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که میزان و یا مقدار عمق نور گیر نیز بر اساس ضوابط و قوانین شهرداری و مقررات ملی ساختمان تعیین خواهد شد تا بتوان نور و هوای کافی را برای واحدهای داخلی تعیین کرد. از جمله ضوابط و نکات بسیار مهمی که باید درباره عمق نور گیر بدانید، به شرح زیر است:
- عمق نورگیری در هر اتاق یا فضا یا فاصله مورد قبول برای نور گیری از یک پنجره حداکثر ۷ متر می باشد.
- در برخی از موارد ممکن است حداقل عمق نورگیر ۲ متر در نظر گرفته شود تا میزان نور گیری محیط مناسب باشد.
- اگر ساختمان هایی با تعداد واحد بالا از نور گیر بهره می برند، نسبت ارتفاع به عمق نورگیر نباید بیش از حد زیاد باشد. با رعایت این قانون نور گیری مناسب تامین خواهد شد.
- رعایت استانداردهای مربوط به عمق نورگیر و جانمایی آن باعث بهبود کیفیت زندگی ساکنان و جلوگیری از مشکلاتی مانند کمبود نور، عدم تهویه مناسب و ایجاد فضاهای تاریک و نامطبوع در ساختمان ها خواهد شد و به همین دلیل است که شهرداری به این موضوع اهمیت ویژه ای می دهد.
- برای زمین هایی که مساحت آن ها از 200 مترمربع کمتر است، حداقل عمق نور گیر از پلاک یا گذر مجاور برای فضاهای اصلی و فرعی 2 متر خواهد بود
- برای زمین هایی که مساحت آن ها از 200 متر مربع بیشتر می باشد، در فضا های اصلی حداقل عمق نورگیر 3 متر بوده و در فضاهای فرعی حداقل عمق نورگیر باید 2 متر در نظر گرفته شود.
سخن پایانی:
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی ضوابط نور گیر در نقشه های شهرداری بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان در این خصوص مشورت فرمایید.
بدون دیدگاه