به صورت کلی باید اشاره داشت که گروه بندی ساختمان الف ب ج د از نظر تعداد طبقات و نحوه قرارگیری بر زمین در مبحث چهارم 4 مقررات ملی ساختمان، کاملا مورد بررسی قرار گرفته است. مهندسام طراح لازم است تا با این دسته بندی به صورت کامل آشنا باشند. در این راستا می توان اذعان داشت که در نظام مهندسی، ساختمان بر اساس پارامترها و موارد بسیار مختلفی گروه بندی می شود.
این گروه بندی ها برای مهندسان به خصوص طراحان ساختمان حائز اهمیت است زیرا باید طراحی بر اساس گروه بندی ساختمانی صورت گیرد. در واقع مهندسان طراح با استفاده از گروه بندی و طبقه بندی ساختمان ها، می توانند معیارهای موثر و تاثیرگذار بر ساختمان ها را با کاربری های مختلف در نظر داشته باشند و بدین ترتیب تأثیرات عوامل مخرب را به حداقل برسانند.
به دلیل آن که بر اساس ضوابط و قوانین، حفظ ساختمان ها در شرایط بحرانی و همچنین حفاظت از جان و مال انسان ها و افزایش مقاومت ساختمان در برابر آسیب ها بسیار مهم و حیاتی است. در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی دسته بندی ساختمان ها از نظر تعداد طبقات و نحوه قرارگیری بر زمین بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
اگر در انتهای کار ساخت و ساز ساختمان خود هستید و نیاز به دریافت پایان کار و گواهی عدم خلاف دارید می توانید با کارشناسان ما با شماره ۰۲۱۷۲۱۶۴ تماس بگیرید.
گروه بندی ساختمان ها از نظر نظام مهندسی
نظام مهندسی، ساختمان ها را در گروه بندی های بسیار مختلفی تقسیم بندی کرده است تا بدین ترتیب مهندسان و طراحان بتوانند در زمان طراحی، نظارت و اجرای سازه ها، موارد، نکات و ضوابط هر کدام از آن ها را به کار ببندند. از جمله این دسته بندی ها گروه بندی ساختمان الف ب ج د از نظر نظام مهندسی به صورت زیر است:
- گروه “الف ” : با مقیاس کاربری محله ( ۱ ) تا ( ۲ ) طبقه ارتفاع از روی زمین یا حداکثر زیربنای ( ۶۰۰ ) متر مربع .
- گروه “ب ” : با مقیاس کاربری ناحیه ( ۳ ) تا ( ۵ ) طبقه ارتفاع از روی زمین یا حداکثر زیر بنای ( ۲۰۰۰ ) متر مربع .
- گروه “ج ” : با مقیاس کاربری منطقه ( ۶ ) تا ( ۱۰ ) طبقه ارتفاع از روی زمین یا حداکثر زیربنای ( ۵۰۰۰ ) متر مربع .
- گروه “د” : با مقیاس کاربری شهر بیش از ( ۱۰ ) طبقه ارتفاع از روی زمین یا بیش از ( ۵۰۰۰ ) متر مربع
تعریفی از ساختمان
پیش از هر چیزی، لازم است تا تعریفی از ساختمان را خدمت شما عزیزان ارائه دهیم تا بتوانید با این سازه آشنایی بیشتری داشته باشید. به صورت کلی از سال های بسیار دور تاکنون ساختمان ها پناهگاه انسان ها و محل سکونت آن ها هستند که باعث تقسیم محیط طبیعی به دو قسمت داخلی و خارجی می شوند. بنا به تعاریف مختلف ساختمان ها انواع و اقسام مختلف و با کاربری های بسیار متفاوتی دارند. در واقع ساختمان های قدیمی معمولا به عمارت مشهور هستند و همچنین ساختمان های با بیش از 6 طبقه به آسمان خراش و یا برج ها و ساختمان های بلند مرتبه شهرت دارند.
شایان ذکر می باشد که ساختمان نوعی سازه محسوب می شود که از متریال و مصالح مختلف طراحی و ساخته شده و شامل بخش هایی مانند اسکلت، فونداسیون، زیر بنا، زیر ستون، دیوار، کف، سقف، دودکش، تاسیسات برقی و مکانیکی، سکوهای ثابت، ایوان، بالکن و … می باشد. خانه ها، کارخانه ها، مراکز خرید، بیمارستان ها و …. از جمله انواع ساختمان محسوب می شوند. اگر می خواهید درباره فضای باز ساختمان بیشتر بدانید مقاله مربوطه را مطالعه کنید.
دسته بندي ساختمان ها بر اساس طبقات:
آ- ساختمان های یک و دو طبقه.
ب- ساختمانهاي سه و چهار طبقه.
پ- ساختمانهاي بیش از چهار طبقه تا ارتفاع 23 متر.
ت- ساختمانهاي با ارتفاع بیش از 23 متر.
گروه بندی انواع اصلی ساختمان : بر اساس نوع تصرف
ساختمان ها معمولا بر اساس نوع تصرف و به دسته های مختلفی تقسیم بندی می شوند که در زیر به آن ها اشاره می کنیم:
1. تصرف مسکونی
شامل تمام ساختمانهایی که برای سکونت دائم یا موقت انسان استفاده میشوند:
- هتلها، متلها و هتلآپارتمانها
- آپارتمانهای مسکونی و خوابگاهها
- خانههای ویلایی و اقامتگاههای تفریحی
- مراکز مراقبتی برای سالمندان، کودکان یا افراد خاص
2. تصرف درمانی و مراقبتی
ساختمانهایی که برای درمان، نگهداری و مراقبت از بیماران، سالمندان، معلولان یا زندانیان استفاده میشوند (بیمارستانها، درمانگاهها، آسایشگاهها و مراکز بازپروری).
3. تصرف آموزشی
شامل مدارس، دانشگاهها، مهدکودکها، مراکز آموزشی فنیحرفهای و پژوهشی.
4. تصرف جمعی
مکانهایی با تردد بالا مانند مساجد، سالنهای همایش، تئاتر، سینما، موزهها و مراکز فرهنگی.
5. تصرف حرفهای و اداری
دفاتر اداری، بانکها، ادارات دولتی، شرکتها و ساختمانهای سازمانی.
6. تصرف صنعتی
کارخانهها، کارگاههای تولیدی، انبارهای بزرگ و تأسیسات صنعتی.
7. تصرف کسبی و تجاری
مراکز خرید، فروشگاهها، پاساژها، رستورانها، مغازهها و بازارها.
8. تصرف مخاطرهآمیز
ساختمانهایی که مواد خطرناک، قابل اشتعال یا انفجاری در آنها نگهداری یا تولید میشود.
9. تصرف انباری
انبارها، پارکینگهای بزرگ و سردخانهها.
10. تصرف متفرقه
سایر کاربریها که در دستههای بالا جای نمیگیرند.
این دستهبندیها مستقیماً بر ضوابط طراحی، بارگذاری، ایمنی در برابر آتش، تعداد راههای خروج، آسانسور و سیستمهای تأسیساتی تأثیرگذار هستند.
اگر نیاز به اخذ جواز ساخت بافت فرسوده دارید میتوانید با کارشناسان ما با شماره ۰۲۱۷۲۱۶۴ کارشناسان دکتر جواز تماس بگیرید.
دسته بندی ساختمان ها از لحاظ ظرفیت اشتغال و کاربری شهری
نوع دیگری از دسته بندی ساختمان ها وجود دارد که در آن ساختمان ها بر اساس نوع کاربری به انواع مختلفی تقسیم بندی می شوند. از جمله انواع گروه بندی ساختمان الف ب ج د به لحاظ کاربری به صورت زیر است:
1) گروه الف: شامل انواع ساختمان در محله
ساختمان هایی با عملکرد خدماتی در محدوده ای کوچک و کاربری آن ها در حوزه یک محله می باشد.
- واحدهای مسکونی، مدارس ابتدایی، کلینیک ها، واحدهای تجاری کوچک، کارگاه های مختلف و کودکستان ها و …
- ساختمان های یک و دو طبقه از نظر طراحی و نظارت ، مسئولیت مهندسان معمار و عمران پایه ۳ و بالاتر را میطلبد.
2) گروه ب: ناحیه
عملکرد و کاربری این ساختمان ها کمی بزرگ تر بوده و در زمینه ناحیه ای می باشد.
- درمانگاه ها، خوابگاه ها، شعبات فرعی بانک ها، مدارس متوسطه و سالن های ورزشی ساده
- ساختمان های سه و چهار طبقه تا ارتفاع ۲۳ متر که مهندسان معمار و عمران پایه ۱ و بالاتر می توانند در آن فعالیت کنند.
3) گروه ج: منطقه
کاربری این ساختمان ها در حوزه منطقه ای می باشد.
- بیمارستان ها، مراکز فرهنگی، فروشگاه های بزرگ، ساختمان های پلیس، آتش نشانی، هتل های کوچک، مهمان پذیرها، شعب اصلی بانک ها، پست و ایستگاه فرعی مترو
4) گروه د: شهر
ساختمان هایی که کاربری آن ها در حوزه شهری می باشد.
- فرودگاه ها، دانشگاه ها، ایستگاه های اصلی مترو، هتل های بزرگ، استادیوم ها و مراکز تحقیقاتی
اگر می خواهید از تعداد طبقات مجاز ساخت در تهران مطلع شوید مطلب مربوطه در سایت ما را مطالعه کنید.
گروه بندی ساختمان ها بر اساس تعداد طبقات و نحوه قرارگیری بر روی زمین
نوع دیگری از دسته بندی ساختمان ها، گروه بندی ساختمان ها بر اساس تعداد طبقات و نحوه قرارگیری بر روی زمین می باشد. این گروه بندی خاص به شرح زیر بیان می شود:
1) ساختمان های یک و دو طبقه
- ساختمان های ردیفی و متصل
- ساختمان های مجزا و منفصل
- ساختمان های ترکیبی با الگوی حیاط مرکزی
2) ساختمان های سه و چهار طبقه
- ساختمان های ردیفی و متصل با درز انقطاع الزامی
- ساختمان های مجزا و منفصل
3) ساختمان هایی با بیشتر از 4 طبقه تا ارتفاع 23 متر
- ساختمان های ردیفی و متصل
- ساختمان ها مجزا و منفصل
4) ساختمان های بلند
- با ارتفاع بیش از 23 متر و طبقات بیشتر از 8 تا
گروه بندی ساختمان براساس تردد جمعیت
شایان ذکر می باشد که یکی دیگر از گروه بندی ها و دسته بندی های ساختمان ها، بر اساس تردد جمعیت است که در زیر به آن ها پرداخته ایم:
- ساختمان هایی با تردد و ترافیک سبک که زمان اوج ترافیک را نخواهند داشت، مانند انبارها، بناهای مخاطره آمیز و با کاربری صنعتی
- ساختمان هایی با تردد و ترافیک متوسط که شامل هتل ها، ساختمان های مسکونی و اداری و خوابگاه ها می باشد.
- ساختمان هایی با تردد سنگین و ترافیک بالا که دارای زمان اوج ترافیک می باشند مانند بیمارستان ها، مراکز آموزشی، تربیتی، سینماها و سالن اجتماعات
- ساختمان هایی با ترافیک خاص، مانند ساختمان هایی با کاربری درمانی و مراقبتی، بازداشتگاه ها، کلینیک ها، درمانگاه ها
دسته بندی براساس خطر پذیری ساختمان ها
به صورت کلی دسته بندی ساختمان بر اساس خطر پذیری، تقسیم بندی آن ها با توجه به خطر پذیری سازه مقاومت سازه در برابر عوامل مخرب طبیعی مانند سیل، زلزله، باد، یخبندان و برف و … می باشد که به انواع زیر تقسیم بندی می شود:
1) ساختمان های با خطر پذیری بسیار زیاد
- سازه هایی که طراحی آن ها به صورت تأسیسات ضروری می باشد و همچنین در این خصوص آسیب دیدن و تلفات و خسارات را افزایش می دهند.
- ساختمان هایی که با هدف امداد و نجات ساخته می شوند در این دسته هستند، مانند بیمارستان ها، نیروگاه ها، رادیو و تلویزیون، تأسیسات انتظامی و مراکز مخابرات
2) ساختمان ها با خطر پذیری زیاد
- ساختمان هایی که در صورت خرابی، می توانند تلفات جانی زیادی را داشته باشند
- فروشگاه ها، ترمینالها، سینما ها، تئاترها، مدارس از این دسته ساختمان ها محسوب می شوند.
- ساختمان هایی که با خرابی می توانند محیط زیست را به خطر بیاندازند و یا اینکه سبب از بین رفتن سرمایه های ملی بشوند.
3) ساختمان هایی با خطر پذیری متوسط
- ساختمان های مسکونی، تجاری، هتل ها و انبارها
4) ساختمان با خطرپذیری کم
- سازه هایی که تلفات مالی و جانی کمی دارند.
گروه بندی ساختمان از نظر اهمیت و خطر پذیری
گروه بندی بعد ساختمان ها بر حسب اهمیت سازه مورد نظر می باشد و خود شامل دسته بندی های زیر است.
الف: ساختمان های با اهمیت خیلی زیاد
در این گروه ساختمان هایی قرار دارند که قابل استفاده بودن آنها پس از وقوع زلزله اهمیت خاص دارد و وقفه در بهره برداری از آنها بطور غیر مستقیم موجب افزایش تلفات و خسارات می شود مانند:
- بیمارستان ها و درمانگاه ها
- مراکز آتش نشانی
- مراکز و تاسیسات آبرسانی
- نیروگاه ها و تاسیسات برق رسانی
- مراکز مخابرات
- رادیو و تلویزیون
- تاسیسات نظامی
- مراکز کمک رسانی
ب: ساختمان های با اهمیت زیاد
این گروه شامل دسته زیر هستند:
۱. ساختمان هایی که خرابی آنها موجب تلفات زیاد می شود مانند :
- مساجد
- مدارس
- استادیوم ها
- سینما و تئاتر
- سالن اجتماعات
- فروشگاه های بزرگ
- ترمینال های مسافربری
۲. ساختمان هایی که خرابی آنها سبب از دست رفتن ثروت ملی می گردد مانند:
- موزه ها
- کنابخانه ها
- و مراکزی که در آنها اسناد و مدارک ملی و یا آثار پر ارزش نگهداری می شود.
۳. ساختمان ها و تاسیسات صنعتی که خرابی آنها موجب آلودگی محیط زیست و یا آتش سوزی وسیع می شود مانند:
- پالایشگاه ها
- انبارهای سوخت و مراکز گاز رسانی
۴. ساختمان ها و سایر سازه هایی که خرابی آنها منجر به تلفات جانی و خسارات مالی نسبتا کم می شود
- مانند انبارهای کشاورزی و سالن های مرغداری
- ساختمان ها و سایر سازه های موقتی که مدت بهره برداری از آنها کمتر از دو سال است.
سوالات متداول (FAQ) درباره طبقات و قرارگیری ساختمان
۱. گروهبندی ساختمانها از نظر نظام مهندسی در مقررات ملی ساختمان چیست؟
ساختمانها به چهار گروه الف، ب، ج، د تقسیم میشوند:
- گروه الف: ۱ تا ۲ طبقه یا حداکثر ۶۰۰ مترمربع زیربنا
- گروه ب: ۳ تا ۵ طبقه یا حداکثر ۲۰۰۰ مترمربع
- گروه ج: ۶ تا ۱۰ طبقه یا حداکثر ۵۰۰۰ مترمربع
- گروه د: بیش از ۱۰ طبقه یا بیش از ۵۰۰۰ مترمربع
۲. دستهبندی ساختمانها بر اساس تعداد طبقات چگونه است؟
- ساختمانهای یک و دو طبقه
- ساختمانهای سه و چهار طبقه
- ساختمانهای بیش از چهار طبقه تا ارتفاع ۲۳ متر
- ساختمانهای بلندمرتبه (بیش از ۲۳ متر ارتفاع)
۳. گروهبندی ساختمانها بر اساس نوع تصرف چیست؟
ساختمانها بر اساس نوع استفاده و تصرف به دستههای زیر تقسیم میشوند:
- تصرف مسکونی
- تصرف درمانی و مراقبتی
- تصرف آموزشی
- تصرف جمعی
- تصرف حرفهای و اداری
- تصرف صنعتی
- تصرف کسبی و تجاری
- تصرف مخاطرهآمیز
- تصرف انباری
- تصرف متفرقه
۴. انواع تصرف مسکونی کدامند؟
- گروه اول: هتل، متل، هتلآپارتمان و مسافرخانه
- گروه دوم: آپارتمانها، خوابگاهها و اقامتگاهها
- گروه سوم: مراقبت از ۶ تا ۱۶ نفر
- گروه چهارم: خانههای یک یا دو خانوار (تا سه طبقه)
۵. گروهبندی ساختمانها بر اساس نحوه قرارگیری روی زمین چگونه است؟
- ساختمانهای ردیفی و متصل
- ساختمانهای مجزا و منفصل
- ساختمانهای ترکیبی با الگوی حیاط مرکزی
- ساختمانهای ردیفی با درز انقطاع
۶. انواعدساختمان در محله (گروه الف) چه ویژگیهایی دارند؟
ساختمانهای کوچک مقیاس محلهای (۱ تا ۲ طبقه یا حداکثر ۶۰۰ مترمربع) که مسئولیت طراحی و نظارت آنها با مهندسان پایه ۳ و بالاتر است.
۷. ساختمانهای گروه د چه نوع ساختمانهایی هستند؟
ساختمانهای مهم شهری با کاربری گسترده مانند فرودگاهها، دانشگاهها، هتلهای بزرگ، استادیومها و مراکز تحقیقاتی (بیش از ۱۰ طبقه یا بیش از ۵۰۰۰ مترمربع).
۸. گروهبندی ساختمانها بر اساس تردد جمعیت چگونه است؟
- تردد سبک: انبارها و ساختمانهای صنعتی
- تردد متوسط: هتلها، مسکونی و اداری
- تردد سنگین: مراکز خرید، بیمارستانها و ایستگاههای حملونقل
سخن پایانی:
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی گروه بندی ساختمان الف ب ج د از نظر تعداد طبقات و نحوه قرارگیری بر زمین بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت دکتر جواز مراجعه کرده و با کارشناسان در این خصوص مشورت فرمایید.
بدون دیدگاه