یکی از مهم ترین بخش ها در ساخت و ساز ساختمان ها و آپارتمان ها، طراحی نقشه های 4 رشته ساختمان یعنی نقشه های معماری، سازه برق و مکانیک است. این نقشه ها باید به دست مهندسان طراح هر رشته طراحی شود و به تایید سازمان نظام مهندسی و سایر ارگان های ذی ربط مانند شهرداری و سازمان آتش نشانی و … برسد.
طراحی نقشه های تاسیسات برق و مکانیکی پس از تهیه نقشه های معماری انجام می شود و طراح تمامی بخش های مرتبط به تاسیسات برق و مکانیک را بر اساس آیین نامه ها و مقررات ملی ساختمان طراحی کرده و در قالب نقشه های قابل اجرا به مالک ارائه می دهد. در نظر گرفتن ضوابط و آیین نامه ها در طراحی نقشه های تاسیسات برق و مکانیکی اهمیت ویژه ای دارد و بدون توجه به آن، امکان اخذ تاییدیه های لازم از ارگان های مربوطه نمی باشد!
از سوی دیگر اگر نقشه های مکانیک و برق بر اساس آیین نامه طراحی نشود، خطرات جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت. در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی طراحی نقشه های تاسیسات برق و مکانیکی بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
طراحی نقشه های برقی و مکانیکی
همان گونه که اشاره کرده ایم، طراحی نقشه های تاسیسات برق و مکانیکی باید توسط طراحان و مهندسان در این رشته ها انجام شود و نیاز به دانش بالا در رشته های مکانیک و برق دارد. در واقه طراحی نقشه تاسیسات برقی و مکانیکی، یک امر فنی و مهندسی است که در طی آن نقشه های تاسیسات یک ساختمان تهیه می شود.
این نقشه ها، شامل اطلاعات بیشتری از نقشه فاز 1 برای پروژه ساختمانی یا صنعتی می باشد و در آن بخش های برقی و مکانیکی یک ساختمان به صورت کامل طراحی خواهد شد. لازم ذکر می باشد که طراحی نقشه فاز 2 شامل جزئیات بیشتری از مواد، تجهیزات، سیستم های برقی و مکانیکی و نصب و راه اندازی آن ها خواهد بود.
به صورت معمول تهیه نقشه های تاسیسات برقی و مکانیکی علاوه بر آن که برای ارگان های مربوطه مانند نظام مهندسی و شهرداری و … اهمیت ویژه ای دارد، برای کارفرمایان و سازندگان نیز حائز اهمیت است. زیرا با استفاده از این نقشه ها می توانند از جزئیات اجرایی تاسیسات ساختمان خود اطلاعات کافی داشته باشند و برای تهیه متریال تاسیسات برقی و مکانیکی تصمیمات مناسبی را اتخاذ نمایند. از جمله نکاتی که باید در این خصوص بدانید، به شرح زیر است:
- طراحی نقشه های تاسیسات برق و مکانیکی شامل جزئیاتی از سیستم های برقی، مکانیکی، HVAC، پایپینگ و سایر سیستم های مربوط به پروژه است.
- نقشه فاز 2 برقی و مکانیکی ساختمان، برای سازندگان و کارفرمایان بسیار مهم است زیرا آن ها به وسیله این نقشه ها می توانند پروژه را به صورت کامل برنامه ریزی و کنترل نمایند و مشکلات مربوطه را رفع کنند.
- نقشه فاز 2 یک ابزار مفید و حیاتی برای هر پروژه ساختمانی یا صنعتی و اخذ جواز آن می باشد.
طراحی صحیح و اصولی نقشه های تاسیسات برقی و مکانیکی:
طراحی صحیح و اصولی تاسیسات برقی و مکانیکی برای ساختمان ها با کاربری های مختلف، باید بر اساس آیین نامه ها و مقررات ملی ساختمان در این زمینه انجام شود. در غیر این صورت طراحی به شکل اصولی انجام نخواهد شد. از سوی دیگر طراحی صحیح به دست مهندسان و کارشناسان در این زمینه انجام خواهد شد زیرا آن ها از دانش طراحی تاسیسات برخوردار هستند. در ارتباط با ضوابط ساخت و ساز بیشتر بدانید.
اما سوالی که ممکن است برای بسیاری از شما عزیزان در این خصوص به وجود بیاید، این است که چرا طراحی بر اساس آیین نامه و در واقع طراحی اصولی تا این حد برای پروژه ها و ارگان های مختلف اهمیت دارد؟ در ادامه به بررسی سوال شما می پردازیم.
- طراحی صحیح و اصولی نقشه های تاسیسات برقی و مکانیکی می تواند کارایی سیستم ها و تجهیزاتی که در ساختمان ها استفاده می شود را افزایش دهد.
- طراحی بر اساس مباحث آیین نامه ها می تواند از خطرات جانی و مالی در حین ساخت پروژه و همچنین در زمان طول عمر ساختمان، جلوگیری کند.
- طراحی نقشه ها به صورت دقیق می تواند به کاهش خطا های احتمالی که باعث هزینه های بیشتر در زمان انجام پروژه، تأخیر در تحویل پروژه و همچنین افت کیفیت کار می شود، جلوگیری نماید.
- طراحی اصولی و دقیق می تواند ایمنی در محیط کار را افزایش داده و از بروز آسیب و حوادث غیر مترقبه جلوگیری کند.
- هرچه نقشه ها بهتر و مناسب تر و بر اساس مقررات طراحی شوند، طول عمر ساختمان و تجهیزات مورد استفاده در آن نیز افزایش خواهد یافت.
استاندارد های طراحی نقشه تاسیسات برقی و مکانیکی:
برای طراحی نقشه های تاسیسات یک ساختمان، یک سری استاندارد های مهم وجود دارد که مهندسان در زمینه به آن واقف هستند. در ادامه برخی از استانداردهای مهم در طراحی تاسیسات را بیان می کنیم:
- تعیین کردن جهت شمال و همچنین قبله در نقشه ها
- تعیین محل دقیق ساختمان در نقشه مصوب و موقعیت خیابان ها و پیاده رو ها و همچنین تعیین فضاهای اطراف ساختمان یا آپارتمان
- طراحی نقشه تاسیسات بر اساس پلان معماری و جانمایی های مشخص شده در نقشه معماری (هماهنگی و همخوانی نقشه های معماری و برق و مکانیک)
- محاسبه دقیق فاصله ساختمان ها از یک دیگر و تعیین مشخصات زمین و ابعاد نور گیر و بازشو ها
- مشخص کردن محل عبور داکت های تاسیساتی
- توجه به فضای سبز و در نظر گرفتن جزئیات آن در طراحی نقشه تاسیسات
- تعیین مشخصات سقف های کاذب و مصالح به کار رفته در سقف ها و همچنین تعیین کد های ارتقاعی سقف ها و طبقات و تعیین ارتفاع
- تعیین و مشخص کردن کاربری هر واحد و اتاق
- تعیین و جانمایی اتاق تاسیسات مناسب برای نصب تجهیزات
- مشخص کردن دقیق پله ها، راه پله ها و مشاعات ساختمان
- در نظر گرفتن و جانمایی درب ضد حریق برای بخش مشاعات
- نقشه دقیق پشت بام ساختمان و ارتفاع هر سطح
- تعیین مشخصات سازه ساختمان، مشخصات تاسیسات مکانیکی مانند تهویه و هواکش ها و تاسیسات برقی مثل محل آنتن در نقشه پشت بام
- تعیین مشخصات و جهت ناودان ها و مسیر آب
- تعیین نقشه ها با اندازه گذاری های دقیق و جزئیات آن ها
- تعیین مشخصات نمای ساختمان ها
نکات بسیار مهم در خصوص طراحی دقیق و ایمن:
- طراحی اصولی دقیق و ایمن نقشه های تاسیسات برقی و مکانیکی در تامین ایمنی افراد ساکن در ساختمان، اهمیت بسزایی دارد. به دلیل آن که هر گونه خطا در محاسبات و اجرا، می تواند ضرر و زیان های جبران ناپذیری در پی داشته باشد.
- تهیه نقشه ها تنها باید به دست مهندسان ذی صلاح در این زمینه انجام شود و در نهایت توسط آن ها مهر و امضا شده و به مالک ارائه گردد.
- در صورتی که نقشه توسط مهندسان تهیه و طراحی نگردد، امکان دارد که حوادثی مانند برق گرفتگی و آتش سوزی اتفاق بیافتد
- رعایت تمامی استانداردها در تهیه نقشه ها اهمیت بسزایی دارد.
طراحی نقشه های تاسیسات برقی نکات آن:
در طراحی تاسیسات برقی یک سری نکات بسیار مهم وجود دارد که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم:
1) رعایت کردن استانداردهای سطح مقطع
- در بخش سیم کشی و طراحی تاسیسات برقی، سطح مقطع سیم ها بسیار مهم است و باید بر اساس استانداردها انتخاب شود.
- برای طراحی سیستم روشنایی سطح مقطع استاندارد، ۵/۱ میلی متر می باشد
- سطح مقطع سیم پریز ۵/۲ میلی متر است.
- سطح مقطع سیم کولر آبی ۴ میلی متر و سایر سیم های اصلی تاسیسات برقی نیز 4 میلی متر خواهد بود.
2) در نظر گرفتن ظرفیت کنتور برای انشعابات مختلف
- لازم است که ظرفیت انشعابات تا حد ممکن بالا در نظر گرفته شود به دلیل آن که می تواند قابلیت اطمینان سیستم برق را افزایش دهد.
- در مواقعی که ممکن است افزایش بار الکتریکی ایجاد شود با بالا در نظر گرفتن ظرفیت کنتور ها، کیفیت ولتاژ کاهش نیافته و بدین ترتیب تجهیزات حفاظتی سیستم از مدار خارج نخواهند شد.
3) طراحی جزئیات نقشه برق:
- طراحی جزئیات نقشه برق مانند کلید و پریز ها و … باید توسط طراح انجام شود و به مهارت ایشان وابسته است.
- لازم است که تمامی اصول و مقررات در طراحی سیستم های برقی رعایت گردد و تجهیزاتی مانند کلید، پریز، لامپ و … در مکان مناسب قرار داده شود.
4) توجه به زیبایی نمای ساختمان
- بهتر است به هنگام طراحی به نمای ساختمان نیز توجه شود و تا حد امکان طراحی نقشه بر اساس معیارهای زیبایی نیز انجام شود.
- جعبه تقسیم باید به نحوی در ساختمان قرار گیرد که جلوه نمای ساختمان را تحت الشعاع قرار ندهد.
- توصیه می شود که به هنگام طراحی تاسیسات برقی، از جعبه تقسیم استفاده نشود اما در صورتی که طراح استفاده از جعبه تقسیم را ضروری می داند، می تواند آن را در فاصله مشخصی از سقف قرار دهد.
5) استفاده از ادوات حفاظتی
- استفاده از ادوات حفاظتی مانند فیوز و رله حفاظت جان نیز در طراحی نقشه تاسیسات برقی باید به آن توجه شود.
- ظرفیت فیوز و محل نصب آن در ساختمان، با توجه به استانداردهای لازم و خلاقیت طراح، انتخاب خواهد شد.
طراحی نقشه تاسیسات برقی شامل چه مواردی می باشد؟
- طراحی سیستم روشنایی ساختمان و سیستم روشنایی نما
- طراحی سیستم اعلان حریق
- طراحی سیستم های امنیتی مانند دوربین مدار بسته
- طراحی و در نظر گرفتن انواع کلید و پریز و تعیین محل آن ها
- ترسیم دیاگرام قائم
- طراحی آنتن در نقشه
- طراحی سیستم آسانسور ساختمان
- طراحی سیستم حفاظتی
- طراحی سیستم ارت
- طراحی سیستم برق کشی و تلفن
- طراحی تابلو برق ساختمان
اگر نیاز به طراحی نقشه تاسیسات مکانیکی دارید و یا نیاز به دستور نقشه ساختمان دارید میتوانید با کارشناسان ما با شماره ۰۲۱۷۲۱۶۴ تماس بگیرید.
طراحی نقشه تاسیسات مکانیکی شامل چه مواردی می باشد؟
- انتخاب نوع سیستم گرمایش (نوع رادیاتور، بخاری و پکیج و … )
- انتخاب نوع سیستم سرمایش ساختمان
- مشخص کردن مسیر لوله گاز و طراحی و محل نصب آن ها
- تعیین مشخصات و ترسیم دیاگرام عمودی سیستم آب رسانی
- ترسیم دیاگرام عمودی سیستم گرمایش
- ترسیم دیاگرام عمودی سیستم سرمایش
- ترسیم دیاگرام عمودی سیستم فاضلاب
- طراحی سیستم فاضلاب ساختمان
- طراحی اطفا حریق ساختمان ها
- طراحی سیستم تامین و تعویض هوا
نکات مهم در خصوص طراحی تاسیسات مکانیکی:
در رابطه با طراحی نقشه تاسیسات مکانیکی، و طراحی سیستم گرمایش و سرمایش ساختمان، بهتر است به چند نکته توجه کنید در زیر به آن ها اشاره می کنیم:
- اگر برای سیستم گرمایش ساختمان، موتورخانه مرکزی در نظر می گیرید ابتدا باید تجهیزات موتورخانه انتخاب گردد و سپس دیتاها و اطلاعات لازم محاسبه شود و سپس با محاسبات بار سایر فضاها مقایسه گردند.
- در صورتی که پکیج های سرمایشی و گرمایشی، انتخاب طراح برای سیستم گرمایش و سرمایش ساختمان باشند، محاسبه اطلاعات لازم، با نرم افزارها و برای هر واحد جداگانه انجام خواهد شد.
سخن پایانی:
در ین مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی طراحی نقشه های تاسیسات برق و مکانیکی بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان در این خصوص مشورت فرمایید.
بدون دیدگاه