در زمینه تخریب و ساخت و ساز ساختمان ها، یکی از موضوعات بسیار مهم که توسط سازندگان و مطرح می شود، این است که عمر مفید ساختمان چقدر است؟ چگونه می توان عمر مفید یک ساختمان را افزایش داد؟ به صورت کلی باید اشاره داشت که عمر مفید یک ساختمان به عوامل بسیار مختلفی بستگی دارد و یک سری موارد خاص وجود دارد که می تواند سبب کاهش عمر مفید ساختمان ها بشود.
در واقع عمر مفید ساختمان در تهران و یا سایر شهرها، به عوامل خاصی مانند ویژگی های فیزیکی ساختمان و یا ساخت و ساز، هزینه های انجام شده برای ساخت، نگهداری ساکنان از ساختمان و تکنولوژی های ساخت، عوامل اقلیمی، عوامل اجتماعی، حقوقی و حتی سیاسی بستگی دارد. می توانید استعلام سن بنا را از سامانه مربوطه بگیرید.
از آن جا که ساخت و ساز اصولی می تواند در افزایش طول عمر ساختمان ها تاثیر بسزایی داشته باشد و همچنین ساختمان و خانه محل امنیت و آسایش انسان ها است، بنابراین سازندگان باید به ساخت مناسب ساختمان ها دقت کرده و تمامی موازین مقررات ملی ساختمان را در آن رعایت فرمایند.
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی سوال شما عزیزان یعنی عمر مفید ساختمان در تهران چقدر است؟ بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
طول عمر یک ساختمان:
پیش از آن که به بررسی عمر مفید ساختمان در تهران چقدر است؟ بپردازیم، باید در ابتدا در خصوص طول عمر یک ساختمان یا عمر مفید یک ساختمان اطلاعاتی را در اختیار شما قرار دهیم.
به صورت کلی طول عمر مفید یک ساختمان و یا طول عمر یک ساختمان دوره ای محسوب می شود که در طی آن ساختمان مورد نظر به لحاظ ساختاری و بهره برداری، از عملکرد مناسبی برخوردار باشد و دقیقا در راستای اهدافی که برای آن بر پا یا ساخته شده است، عمل کند و باقی بماند. برای اطلاعات بیشتر درباره دفتر خدمات شهرداری مطلب مربوطه را بخوانید.
بنا به عبارتی دیگر، طول عمر مفید ساختمان، دوره ای است که ساختمان می تواند به صورت کامل و بدون خطر در اختیار ساکنان قرار داشته باشد و برای کاربری که برای آن ساخته شده است (مسکونی، تجاری، اداری و …) از عملکرد مناسبی برخوردار باشد.
نکته بسیار مهمی که باید بدانید که این است که طول عمر مفید ساختمان ها تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند کیفیت ساخت و ساز و طراحی، روش های ساخت و استفاده از تکنولوژی های روز، مصالح مورد استفاده، شیوه های نگهداری از ساختمان توسط ساکنان، شرایط محیطی و تغییرات در نیازهای جامعه قرار دارد.
بسیاری از ساختمان ها در سرتاسر جهان با اهداف ماندگاری طولانی مدت مانند چندین دهه و یا حتی قرن ها طراحی و ساخته می شوند و این موضوع در حالی است که برخی از ساختمان های معمولی طول عمر مفید حداکثر تا 50 سال را دارند. حتی، برخی دیگر ممکن است به دلیل عواملی مانند پیشرفت های سریع تکنولوژیک، سبک های معماری در حال تحول، عدم ثبات شرایط اقتصادی یا تغییر در برنامهریزی شهری، نسبت به سایر ساختمان ها در یک شهر، عمر مفید کمتری داشته باشند.
عمر مفید ساختمان در تهران چقدر است؟
همان گونه که در بخش های قبل اشاره کرده ایم، عمر مفید یک ساختمان در تهران و یا سایر شهرها به عوامل مختلفی بستگی دارد و یکی از آن عوامل، شرایط اقلیمی نیز می باشد.
همان گونه که می دانید، امروزه ساختمان ها یا با اسکلت فولادی و یا با اسکلت بتنی طراحی و ساخته می شوند و نوع ویژگی های این مصالح و نحوه اجرای آن ها نیز در عمر مفید ساختمان در تهران و یا سایر شهرها، تاثیر بسزایی خواهد داشت. به عنوان مثال، عمر مفید ساختمان بتنی بر اثر عواملی مانند گسترش ترک های بتن، ترکیب کربن دی اکسید با ترکیبات بتن، چرخه های ذوب و انجماد یا حمله عناصر شیمیایی کاهش خواهد یافت.
بنابراین می توان با نحوه اجرا مناسب و استفاده از متریال با کیفیت، عوامل آسیب رسان به بتن سازه را کاهش داد. از سوی دیگر باید اشاره داشت که طول عمر مفید ساختمان اسکلت فلزی نیز تحت تأثیر خوردگی و زنگ زدگی فلز یا زوال اتصالات جوشی و پیچی کاهش می یابد و به همین دلیل باید به هنگام اجرا به تمام نکات اجرایی ساختمان فلزی توجه نمود. پس این که عمر مفید ساختمان در تهران چقدر است، تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد و همیشه عدد ثابتی نیست! برای اطلاع بیشتر درباره عوارض نوسازی و شهرسازی شهرداری می توانید مطلب مربوطه را بخوانید.
شایان ذکر می باشد که ساختمان ها باید برای یک دوره 50 تا 100 ساله قابل استفاده باشند و هیچ گونه مشکل سازه ای و ایمنی در آن ها به وجود نیاید. بنابراین مهندسان به هنگام طراحی و ساخت ساختمان ها به این موضوع توجه دارند که ساختمان باید برای مدت ها قابل استفاده و سکونت باشد و نمی توان در طی سال های کوتاه ساختمان را تخریب و مجددا ساختمان دیگری ساخت.
زیرا در این حالت هیچ گونه صرفه اقتصادی برای آن وجود نخواهد داشت. باید اشاره داشت ک ساختمان های تجاری کاربری سنگین تری به نسبت ساختمان های مسکونی دارند و به همین دلیل ممکن است طول عمر این ساختمان ها کمتر باشد.
برخی از ساختمان ها کاربری های ویژه ای دارد و به همین دلیل باید از طول عمر بسیار بالایی برخوردار باشد. به عنوان مثال ساختمان هایی خاص مانند بیمارستان ها، نهادهای سیاسی و بین المللی، مراکز استراتژیک، دانشگاه ها و … به دلیل ماهیت وجودی آن ها لازم است تا به صورتی طراحی، اجرا و همچنین نگهداری شوند که طول عمر مفید بالایی داشته باشند.
در صرتی که ساختمان کاملا مهندسی ساز باشد و از متریال مناسب در ساخت آن استفاده شود و همچنین نگهداری ان به بهترین شیوه صورت گیرد، می توان تا قرن ها از ان استفاده کرد. به عنوان مثال ساختمان دانشگاه آکسفورد در انگلستان بیش از 900 سال قدمت دارد.
با توجه به تمام مواردی که در فوق به آن ها اشاره کرده ایم، طول عمر مفید ساختمان چه در تهران و چه در سایر شهرها، نسبت به ساختمان هایی که در سرتاسر جهان به خصوص کشورهای پیشرفته ساخته می شوند، کوتاه تر است. در ایران متاسفانه بنا به دلایل مختلف مانند استفاد از مصالح بی کیفیت و همچنین اجرا و طراحی نامناسب، ساختمان ها طول عمر کمتر از 40 سال دارند.
این در حالی است که در کشورهای پیشرفته، عمر مفید ساختمان ها به یک قرن نیز می رسد! در ایران عوامل ذکر شده در زیر در کاهش طول عمر ساختمان تاثیر بسزایی دارد:
- کیفیت ساخت پایین و نامناسب
- طراحی غیر بهینه و غیر اصولی
- استفاده از روش های ساخت سنتی
- عدم وجود برنامه جهت تعمیر و نگهداری ساختمان و ملاحظات اقتصادی
- عدم بهره گیری از تیم های مناسب اجرایی
- عدم رعایت اصول و قوانین مقررات ملی ساختمان در طراحی و ساخت و ….
عوامل مؤثر بر عمر مفید ساختمان
همان گونه که می دانید، عوامل بسیار مختلفی در تعیین عمر مفید سازه و یا ساختمان تاثیر دارد که رعایت آن ها می تواند هم امنیت و ایمنی ساختمان را افزایش دهد و همچنین عملکرد ساختمان را نگه دارد.
به صورت کلی عوامل موثر بر عمر مفید ساختمان ها می تواند بر روی یکپارچگی، عملکرد و وضعیت کلی ساختمان تأثیر خاصی داشت باشد. از جمله این عوامل مهم که البته تمامی آن ها قابل رعایت کردن هستند، به شرح زیر می باشد:
1) کیفیت ساخت و ساز:
- کیفیت ساخت و ساز ساختمان ها مهم ترین عامل در طول عمر ساختمان است.
- ساختمان هایی که با مصالح با کیفیت و روش های ساخت مناسب و نوین ساخته می شوند، طول عمر بالاتری دارند.
- برای افزایش کیفیت ساخت باید از افراد و مهندسان حرفه ای در زمینه ساخت و ساز استفاده کرد.
بیشتر بدانید : برگه استحکام بنا چیست؟
2) طراحی 4 رشته ساختمان ها:
- طراحی ساختمان ها در 4 رشته ساختمان یعنی برق، مکانیک، سازه و معماری باید در بهترین و بهینه ترین حالت ممکن انجام شود.
- هرچه طراحی 4 رشته ساختمان بهینه تر باشد، طول عمر ساختمان بیشتر خواهد شد.
- ساختمان ها با طراحی مناسب و اصولی، حتی در گذشت زمان، سازه اصلی پایداری و استحکام خود را حفظ خواهد کرد.
- با طراحی درست فضا ها و انتخاب صحیح مصالح، کیفیت ساختمان در طول زمان افت قابل توجهی نخواهد داشت.
3) استفاده از فناوری و تکنولوژی های روز دنیا:
- استفاده از فناوری و تکنولوژی های روز دنیا در ساخت و ساز می تواند عملکرد ساختمان ها را بهبود دهد.
- ساختمان هایی که فناوری های نوین در ساخت و طراحی ندارند، عمر مفید کوتاه تری داشته خواهند داشت.
4) نحوه تعمیر و نگهداری ساختمان ها:
- تعمیر و نگهداری منظم و تعمیرات به موقع ساختمان ها اهمیت بسزایی در طول عمر ساختمان دارد.
- برای حفظ وضعیت ساختمان و افزایش عمر مفید آن باید تعمیر و نگهداری در بهترین حالت ممکن انجام شود.
- بی توجهی به نگهداری ساختمان سبب زوال، فرسایش و تسریع مشکلات ساختاری آن ها خواهد شد.
بیشتر بدانید : نحوه محاسبه زیر بنا در پروانه ساختمانی
5) شرایط محیطی، اقلیمی و جغرافیایی:
- شرایط محیطی، اقلیمی و آب و هوایی نیز تاثیر بسزایی در طول عمر ساختمان ها خواهد داشت.
- عواملی مختلف آب و هوایی و شرایط نامطلوب مانند، قرار گرفتن در معرض نور خورشید، رطوبت، تغییرات دمایی شدید، آلودگی هوا و عناصر خورنده می تواند در فرسایش و تخریب مصالح ساختمانی تاثیر بگذارند و سبب کاهش طول عمر ساختمان ها بشوند.
6) کاربری ساختمان:
- نحوه استفاده و یا شدت استفاده از ساختمان ها و همچنین ماهیت کاربری آن ها می تواند بر طول عمر مفید ساختمان ها تاثیر بسزایی داشته باشد.
- ساختمان های عمومی (مانند مراکز خرید، ادارات، فرودگاه و …) از کاربری سنگین تری برخوردار بوده و به اصطلاح رفت و آم بیشتری دارند و در مقایسه با ساختمان های با کاربری سبک تر (مانند ساختمان های مسکونی)، طول عمر کمتری خواهند داشت.
- برای افزایش عمر مفید ساختمان های عمومی باید از متریال مرغوب و همچنین از طراحی ها و رش های اجرای ویژه بهره برد.
بیشتر بخوانید : دریافت سند تفکیکی در تهران
تأثیرات اقلیم بر عمر مفید ساختمان ها
همان گونه که در بخش های قبل اشاره کرده ایم، شرایط اقلیمی و جغرافیایی می تواند بر طول عمر مفید ساختمان ها در شهرهای مختلف تاثیر بسزایی بود. اگر به معماری های گذشته نگاهی بیاندازید، متوجه خواهید شد که تمامی ساختمان ها و بناهای قدیمی، با توجه به اقلیم منطقه طراحی و ساخته می شدند مانند خانه ها و ساختمان های شهر یزد یا کرمان.
در این راستا نیز باید اشاره داشت که طول عمر بناهای قدیمی نشان دهنده معماری دقیق ساخت و ساز بناهای گذشته در کشورمان است. از آن جا که ایران کشوری چهار فصل است و تفاوت های بسیاری در میان مناطق مختلف به لحاظ آب و هوایی وجود دارد، طراحی و ساخت خانه ها نیز باید با یک دیگر متفاوت باشد.
در گذشته بناها به صورت دقیق بر اساس آب و هوای کشورمان ساخته می شدند و در واقع با نگاهی به بناها و آثار تاریخی قدیمی، می توان به این نتیجه رسید که در گذشته معماران برای افزایش طول عمر مفید خانه، بناها را با توجه به شرایط اقلیمی می ساختند.
جنس دیوارها، شیب سقف ها، فاصله کف بنا با زمین و … در بناهای گذشته ایران بسیار متفاوت است و رعایت همین موارد باعث شده تا طول عمر ساختمان ها بسیار افزایش بیابد. متاسفانه امروزه به نکات اقلیمی برای ساخت و ساز ساختمان ها توجه خاصی نمی شود.
سخن پایانی:
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی عمر مفید ساختمان در تهران چقدر است؟ بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان در این خصوص مشورت فرمایید.
بدون دیدگاه