در خصوص ساخت و ساز ساختمان ها با هر نوع کاربری، یک سری قوانین و ضوابط طراحی و قوانین اندازه فضاهای بهداشتی وجود دارد که این ضوابط در چهارچوب مقررات ملی ساختمان جمع بندی شده است. به صورت کلی برای طراحی 4 رشته ساختمان مانند طراحی سازه، معماری، برق و مکانیک باید به مقررات ملی ساختمان رجوع کرد. در طراحی معماری ساختمان تمامی بخش های طراحی و در نظر گرفتن ابعاد و اندازه نیز بر اساس مقررات ملی ساختمان انجام می شود.
به عنوان مثال معماران بر اساس قوانین اندازه فضاهای بهداشتی این بخش را طراحی می کنند تا هم تاییدیه های لازم را در اختیار داشته باشند و همچنین طراحی نقشه های آن ها بر اساس اصول مهندسی باشد. به صورت کلی باید اشاره داشت که ساختمان سازی در کشور باید براساس مقررات ملی ساختمان انجام شود که این ضوابط توسط وزارت راه و شهرسازی ارائه می شود. به دلیل ان که طراحی و اجرای دقیق قوانین ساختمان سازی به منظور ساخت ساختمان ها و سازه هایی ایمن و اصولی در برابر عوامل آسیب زا می باشد (به خصوص در شهرهای بزرگ) بنابراین رعایت مقررات و نکات مهندسی از اهمیت بسزایی برخوردار است.
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی قوانین اندازه فضاهای بهداشتی بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
قوانین و اندازه های فضاهای بهداشتی
همان گونه که در بخش مقدمه این مقاله اذعان داشته ایم، در خصوص ضوابط ساخت و ساز بخش های مختلف ساختمان ها، یک سری ضوابط و قوانین در خصوص ابعاد و اندازه، نورگیری، تهویه و . … وجود دارد که رعایت آن ها به هنگام طراحی، نظارت و اجرا از اهمیت بسزایی برخوردار است. سرویس بهداشتی در خانه های مسکونی و یا مجتمع های تجاری و اداری نیز از این قاعده مستثنی نبوده و دارای قوانین و اندازه های مخصوص فضاهای بهداشتی می باشد.
در این راستا می توان اذعان داشت که فضاهای بهداشتی مانند سرویس بهداشتی و حمام در خانه ها، با وجود این که مساحت کم و محدودی را به خود اختصاص می دهند، اما محل قرار گیری و در نظر گرفتن نکات طراحی آن ها، کمی مشکل است و باید به بهترین شکل ممکن انجام شود.
در واقع این بخش از بناها نیز قوانین ساختمان سازی سختگیرانه تنظیم شده است. در خصوص قوانین و اندازه های فضاهای بهداشتی نکاتی بسیار مهم و حیاتی در مقررات ملی ساختمان اشاره شده است که در زیر به برخی از مهم ترین آن ها اشاره می کنیم:
- برای هر بنا به غیر از نوع کاربرد آن لازم است تا به میزان کافی فضاهای بهداشتی تامین شود.
- برای بناهای عمومی و یا هتل ها و مسافرخانه ها، خانه ها سالمندان و مراکز درمانی فضاهای بهداشتی مناسب برای معلولین نیز باید طراحی گردد.
- میزان سطح زیر بنا، ابعاد و ارتفاع داخلی سطوح و همچنین وضعیت نورگیری و تهویه برای فضاهای بهداشتی نباید از میزان حداقل تعیین شده توسط ضوابط کمتر باشد.
- مقادیر حداقلی که در مقررات ملی ساختمان مشخص شده است مانند فضای اقامتی، قفسهها، آستانه درها، کمدهای دیواری توکار، فضای طاقچه ها و نازک کاری دیوار و سقف را شامل نخواهد شد.
- در صورتی که یک ساختمان از دو یا چند فضای مستقل از هم برخوردار باشد، تنها در شرایطی می توان دسترسی را از طریق یکی از فضاها تامین کرد که فضای مورد نظر برای تمامی افراد قابل دسترسی بوده و همچنین از تهویه مناسبی (بر اساس مقررات در نظر گرفته شده) برخوردار باشد..
- بر اساس قوانین اسلامی، ساخت سرویس بهداشتی (توالت) در هیچ بنایی نباید در جهت قبله صورت بگیرد.
- شرایط سیستم برقی و مکانیکی در فضای سرویس بهداشتی مانند نصب پریز و کلیدها و سایر تجهیزات برقی و همچنین نوع حریم آن ها نیز باید ایمنی افراد و یا استفاده کنندگان از سرویس ها و فضاهای بهداشتی را تامین کند.
برای اطلاع از هزینه اخذ جواز ساخت سال ۱۴۰۳ می توانید با کارشناسان ما در دکتر جواز با شماره ۰۲۱۷۲۱۶۴ تماس بگیرید.
ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی:
در مقررات ملی ساختمان، یک سری ابعاد و اندازه برای سرویس بهداشتی در نظر گرفته شده است که همان ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی است و طراحان به هنگام طراحی این فضاها باید به این ابعاد توجه کنند. از سوی دیگر به هنگام اجرای ساختمان ها، باید این فضاها بر اساس متراژ و یا ابعاد و اندازه در نظر گرفته شده توسط طراحان، اجرا شود. از جمله ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی به شرح زیر است:
به منظور طراحی سرویس بهداشتی به همراه یک روشویی و یک توالت فرنگی و درب رو به داخل ابعاد استاندارد باید 120 * 140 سانتی متر در نظر گرفته شود.
به منظور طراحی یک سرویس بهداشتی به همراه یک وان، یک روشویی و یک توالت فرنگی ابعاد استاندارد باید 155 * 215 سانتی متر در نظر گرفته شود.
به منظور طراحی یک سرویس بهداشتی به همراه وان، دوش، روشویی و سرویس فرنگی ابعاد استاندارد باید 215*260 سانتی متر در نظر گرفته شود.
به منظور طراحی یک سرویس بهداشتی برای دو نفر با فضای وان مستقل حداقل ابعاد استاندارد باید 185* 350 سانتی متر در نظر گرفته شود.
بیشتر بخوانید : تراکم مازاد یا اضافه بنا چیست؟
نکات مهم در خصوص ضوابط و قوانین اندازه فضاهای بهداشتی:
- اندازه افقي تمام شده براي ضلع كوچكتر هر فضـاي بهداشـتي در هـيچ شـرايطي نبايد از1/10 متر كمتر باشد مگر آن كه در مقررات اختصاصي تصرفي به گونـه هاي ديگـر تعيـين شـده باشد.
- درصورتي كه محدودهاي به عنوان پيش ورودي در داخل فضاي دوش مستقل پيش بيني شود يكـي از ابعاد فضاي دوش بايد حداقل 1/50 متر باشد.
- حداقل اندازة فضاي بهداشتي براي استفادة افراد معلول، 1/70×1/50 متر است.
- ارتفاع فضاهاي بهداشتي درهر قسمت كه فرد به طور معمول به صورت ايستاده است نبايد از 2/10 متر كمتر باشد مگر آن كه در مقررات اختصاصي تصرفي به گونه هاي ديگر تعيـين شـده باشد.
نکات تکمیلی طراحی سرویس بهداشتی:
در خصوص طراحی سرویس بهداشتی که یکی از بخش های مهم در هر ساختمان محسوب می شود، یک سری نکات تکمیلی وجود دارد که در زیر به آن ها اشاره می کنیم:
- بر اساس ضوابط و قوانین مهندسی در ساخت و ساز ساختمان ها و همچنین مقررات ملی ساختمان، برای فضاهای بهداشتی هیچ گونه ضرورتی وجود ندارد که نورگیری و تهویه هوا به صورت طبیعی انجام شود. در واقع نورگیری سرویس بهداستی می تواند از طریق نور مصنوعی و یا همان چراغ ها و سیستم برق کشی صورت گیرد.
- در صورتی که برای فضای بهداشتی قصد داشته باشید که تبادل هوای طبیعی در نظر بگیرید، باید حداقل ۰.۱۸ مترمربع مساحت داشته باشد.
- در کلیه بناها، دیوارهای سرویس بهداشتی لازم است که حداقل تا ارتفاع ۱.۲ متر و برای حمام ها تا ارتفاع ۲ متر از سطح کف فضای بهداشتی با کاشی پوشیده شده باشد.
- در کف سازی نیز رعایت عایق کاری رطوبت به و پوشش کف و مصالح مشابه از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد.
- سنگ توالت ایرانی باید از هر طرف از دیوار بین 10 تا 30 سانتی متر فاصله داشته باشد و همچنین میزان فاصله برای سنگ توالت باید از دیوار پشتی و دیوار مجاور رعایت بشود.
- در صورت عدم رعایت فاصله سنگ توالت ایرانی از دیوارهای مجاور، دسترسی به شیرآلات سخت یا غیر ممکن خواهد شد و اگر فاصله کمتر از این میزان باشد، در هنگام استفاده از توالت ایرانی، مشکلاتی ایجاد می شود.
- برای سنگ توالت ایرانی شیرآلات باید بین 20 تا 30 سانتی متر از کف ارتفاع داشته باشند.
- توالت فرنگی باید از قسمت سیفون تا اندازه ای به دیوار بچسبد و از قسمت دیگر تا 30 سانتی متر دور تر از دیوار قرار بگیرد.
- به منظور برخورداری از بهترین چیدمان وسایل سرویس بهداشتی باید هرکدام از وسایل را با فاصله حداقل 60 سانتی متر از یکدیگر قرار داد.
- میان توالت و هر چیزی که جلوی آن قرار دارد حداقل باید 60 سانتی متر فضا وجود داشته باشد.
- لوله فاضلاب توالت فرنگی نیز لازم است تا 15 سانتی متر از دیوار فاصله داشته باشد و همچنین فلاش تانک نیز باید در ارتفاع 120 سانتی متری از کف نصب شود.
- توالت باید حداکثر 6 متر و روشویی حداکثر 4 متر از لوله های فاضلاب فاصله داشته باشد تا زهکشی مناسبی برای خروج فاضلاب ایجاد شود.
- به منظور جلوگیری از نشت آب باید به این موضوع توجه داشت که لوله های کوچک تر با چه زاویه ای به لوله اصلی فاضلاب متصل می شوند.
حداقل ارتفاع فضای بهداشتی
ممکن است این سوال برای بسیاری از شما طراحان و کارفرمایان عزیز ایجاد شود که حداقل ارتفاع فضای بهداشتی را چند سانتی متر در نظر بگیریم؟ در ادامه به این موضوع پرداخته ایم:
- حداقل ارتفاع دیوارها از کف باید 185 سانتی متر باشد.
- پوشش دیوارهای سرویس بهداشتی شما باید حتما عایق رطوبتی باشد.
سخن پایانی:
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی قوانین اندازه فضاهای بهداشتی بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت دکتر جواز مراجعه کرده و با کارشناسان و مشاوران ما با شماره ۰۲۱۷۲۱۶۴ مشورت فرمایید.
بدون دیدگاه