استفاده از سیستم های گرمایشی در تمامی خانه ها، یک امر ضروری می باشد اما مهم تر از آن، اطمینان حاصل کردن از نصب درست و ایمن و حتی طراحی این سیستم های گرمایشی می باشد.در کل وسایل گرمایشی لازم است تا از کارایی و عملکرد مناسبی برخوردار باشند. بنابراین طراحی و نصب آن ها باید بر اساس قوانین و ضوابط مقررات ملی ساختمان بوده و از تاییدیه های لازم از سوی سازمان ها و مراجع ذی ربط، برخوردار باشد.
برای ایمنی هرچه بیشتر این سیستم ها، قوانین و مقررات بسیار متعددی وجود دارد که با توجه به نوع دستگاه یا سیستم متفاوت بوده و باید در راس کار قرار گیرد. به خاطر داشته باشید که تمامی وسایل گرمایشی به همان اندازه که می توانند آرامش و راحتی را برای انسان ها به همراه داشته باشد، به همان اندازه ممکن است خطرناک باشند و سلامتی انسان را به مخاطره بیاندازند.
به همین دلیل است که نصب وسایل گاز سوز و دودکش های آن باید با دقت و بر اساس ضوابط و قوانین باشد. در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی قوانین شومینه ، بخاری دیواری و دودکش ها در ساختمان بپردازیم و اطلاعاتی را در این راستا در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
اگر در مرحله شروع ساخت و ساز هستید و نیاز به جواز ساخت یا مجوز ساخت بافت فرسوده دارید می توانید با تیم دکتر جواز با شماره ۰۲۱۷۲۱۶۴ تماس بگیرید
ضوابط طراحی و اجرای دودکش در ساختمان
در خصوص طراحی و اجرای دودکش یک سری ضوابط و قوانین ساخت و ساز بسیار مهم وجود دارد که رعایت آن ها از اهمیت بالایی برخوردار بوده و در حفظ ایمنی ساکنان ساختمان مهم است. این موضوع در تمامی کشورهای دنیا وجود دارد. در واقع برای ساخت شومیه ، بخاری دیواری و دودکش ها یک سری ضوابط و کدهای بسیار مهم وضع شده است و باید طراحی و اجرای هر وسیله گاز سوز بر اساس استانداردهایی که در این خصوص وجود دارد مانند استانداردهای NFPA، انجام شود.
در ادامه به مهم ترین و اصلی ترین ضوابط و اصولی که در اجرا و ساخت دودکش باید در نظر داشته باشید را اشاره می کنیم. در نظر بگیرید، طبق این ضوابط اشاره خواهیم کرد.
1) محل مناسب برای دودکش
در خصوص محل نصب دودکش یک سری ضوابط بسیار خاص وجود دارد که می تواند در عملکرد بهتر دودکش ها و همچنین حفظ ایمنی ساکنین تاثیر بسزایی خواهد داشت. از جمله این ضوابط می توان به موارد زیر اشاره داشت:
- دودکش ها لازم است که در داخل دیوار تعبیه شوند و بهتر است این دیوار، یک دیوار داخلی باشد، این موضوع برای محافظت از بدنه دودکش حائز اهمیت است.
- در صورتی که دودکش مورد نظر دودکش شومینه باشد، نباید بیرون از دیوار ساخته شود. در کل ساخت این دودکش خارج از ساختمان توصیه نمی شود.
- اگر مجبور به ساخت دودکش در خارج از ساختمان هستید، لازم است تا بدنه آن را به خوبی عایق کاری کنید و بدنه آن نباید مشخص باشد.
- ساخت دودکش در دیوار سرویس بهداشتی و حمام، به صورت کلی ممنوع است.
نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که علاوه بر احتمال نشت گاز از دودکش به محیط، احتمال نشت رطوبت از محیط به دودکش نیز وجود دارد. اگر می خواهید بیشتر درباره ایمنی و مقاوم سازی در برابر آتش بدانید مقاله مربوطه را بخوانید.
2) ابعاد استاندارد دودکش
قاعدتا برای طراحی و ساخت دودکش ها نیز یک سری ضوابط و قوانین نیز در خصوص ابعاد استاندارد دودکش ها وجود دارد که ملزم به رعایت آن خواهید بود. در زیر به بررسی این ابعاد می پردازیم:
- حداقل قطر بدنه دودکش شومینه و پکیج باید 15 سانتی متر باشد.
- ابعاد بدنه دودکش، بسته به اندازه شومینه تعیین خواهد شد اما در هر صورت اگر شکل و دودکش مستطیل شکل است، نسبت ابعاد آن باید 2 به 3 باشد.
نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که ابعاد ذکر شده در فوق، تنها مربوط به مصرف کننده محصولات گازی در سایزهای استاندارد خانگی می باشد.
3) فواصل با اندازه های آن
سومین موضوع در استانداردها و ضوابط قوانین دودکش ها در ساختمان ، این است فواصل و اندازه های آن بر اساس موارد ذکر شده در زیر باشد:
- حداقل ارتفاع شروع دهانه دودکش از کف، 90 سانتی متر و حداکثر ارتفاع آن، 130 سانتی متر می باشد.
- لوله انتهایی و خروجی دودکش، باید 100 سانتی متر از ارتفاع جان پناه (لبه محافظ پشت بام) بلند تر باشد.
- فاصله بدنه دودکش از هرگونه دیوار و ساختمان جانبی دیگر، باید حداقل 3 متر باشد.
- مجموع ارتفاع دودکش از شروع تا پایان، نباید بیش از 15 متر باشد.
4) رعایت شکل و جهت مناسب در ساخت دودکش
موضوع مهم دیگر در طراحی و ساخت دودکش ها، شکل دودکش می باشد. در واقع شکل دودکش برای هر وسیله متفاوت است. در ادامه نکاتی را در این راستا خدمت شما عزیزان ارائه می دهیم:
- دودکش شومینه لازم است که تا حد امکان، از ابتدا تا انتها به صورت یک سره و مستقیم، با زاویه قائم ساخته شود.
- تحت هیچ گونه شرایطی مجاز به نصب افقی دودکش شومینه نخواهید بود
- در صورت نیاز به منحرف کردن مسیر دودکش، این انحراف نباید بیش از 30 درجه نسبت به زاویه قائمه باشد. در این راستا نیز لازم است تا از بست های نر و ماده برای ایجاد شکست در مسیر دودکش، استفاده کرد.
- کل مسیر دودکش باید به خوبی دود بند گردد.
5) در نظر گرفتن کلاهک ضد باد برای دودکش ها
بسیار مهم است که برای دودکش ها، کلاهک ضد باد نیز در نظر گرفته شود. در واقع:
- این کلاهک باید از محفظه احتراق باز برخوردار باشد و همچنین شکلی شبیه به H داشته باشد.
- کلاهک H باید از ورقه گالوانیزه استاندارد به قطر حداقل 0/6 میلی متر ساخته شود.
بیشتر بخوانید : تراکم ساختمانی چیست؟
ضوابط و قوانین اجرای شومینه در ساختمان
حال که در خصوص ضوابط طراحی و اجرای دودکش در ساختمان اطلاعاتی را در اختیار شما قرار دادیم، لازم است تا به ضوابط و قوانین اجرای شومینه در ساختمان نیز بپردازیم. همان گونه که می دانید،به منظور طراحی و همچنین جرای شومینه لازم است تا تمام نکات ایمنی را رعایت کرد. از جمله نکاتی که باید در خصوص قوانین اجرای شومینه در ساختمان ها بدانید، به شرح زیر است:
- ابعاد دودکش شومینه باید متناسب با بازشوهای فضاها باشد.
- به صورت معمول برای ابعاد شومینه از ۰.۱ سطح بازشو شومینه به منظور تعیین حداقل ابعاد دودکش استفاده می کنند. به عنوان مثال اگر یک شومینه بازشویی به ابعاد 70 ×100 سانتی متر داشته باشد، مساحت بازشو آن 7 متر مربع است.
ضوابط و قوانین اجرای بخاری دیواری در ساختمان
امروزه بسیاری از مردم از پکیج ها و سیستم موتور خانه و رادیاتورها بهره می برند. اما با این حال برخی دیگر از مردم همچنان از بخاری های گازی بهره می برند. به همین دلیل است که باید برای استفاده درست و بی خطر از وسیله، یک سری قوانین را رعایت کنید. رعایت قوانین و ضوابط اجرای بخاری دیواری در ساختمان ها سبب می شود تا از ایجاد مشکلات خطرناکی مانند گاز گرفتگی و همچنین مشکلات تنفسی جلوگیری شود.
در این راستا باید اشاره داشت که تعیین جای لوله های بخاری بسیار مهم است. در واقع به منظور تعیین جای لوله بخاری در دیوار، مستلزم رعایت استاندارد ارتفاع لوله بخاری از کف است. بر اساس به آیین نامه های ایمنی که در این خصوص وجود دارد، باید اشاره داشت که:
- ارتفاع مناسب برای لوله بخاری از کف اتاق، به صورت عمودی، حدود 1 متر می باشد.
- فاصله بین بخاری و دیوار نیز حداقل باید 30 سانتی متر باشد.
- فاصله بین لوله بخاری و دیوار حداقل باید 15 سانتی متر درنظر گرفته شود.
لازم ذکر است که اگر میزان ارتفاع های ذکر شده در فوق، افزایش بیابد منجر به خروج ناقص گاز از محیط و پخش شدن گاز در محیط خواهد شد. بنابراین باید در نصب و راه اندازی هر گونه بخاری تمامی نکات و ضوابط و قوانین به خوبی رعایت گردد. برای اطلاح بیشتر درباره برگه ی استحکام بنا مطلب مربوطه را بخوانید.
نکات مهم در نصب دودکش
از جمله مهم ترین و اساسی ترین بخش های نصب و اجرای هر نوع وسیله گرمایشی، دودکش آن است زیرا این بخش می تواند از بروز حوادث ناگوار برای ساکنان خانه جلوگیری کند. از جمله نکات بسیار مهمی که در این خصوص بدانید، به شرح زیر است:
- متریال ساخت دودکش بسیار مهم است و باید از نوعی انتخاب گردد که در برابر حرارت مقاومت بسیار بالایی داشته باشد و دچار هیچ گونه خرابی، نشتی یا منفذی نشود.
- سیمان و ورق های گالوانیزه، دو متریال بسیار مناسب و ایده آل برای ساخت دودکش به شمار می آیند
- به هیچ عنوان استفاده از لوله های پلاستیکی به علت مقاومت پایین در برابر حرارت و دودکش های آجری به علت داشتن منفذ به هیچ عنوان مجاز نمی باشد.
- دودکش های آکاردئونی آلومینیومی نیز به دلیل عدم آب بندی گزینه مناسبی به شمار نمی آیند.
- دودکش باید از سمت بالا به هوای آزاد راه داشته باشد تا بدین ترتیب تمامی گازهای سمی حاصل از سوختن یا احتراق، از ساختمان دور گردد.
- اتصالات دودکش نیز بسیار مهم و حیاتی بوده و همچنین باید آب بندی شوند و ثبات و استحکام آن ها نیز مورد بررسی قرار بگیرد.
- دودکش باید توسط بست در محل خود محکم گردد و در واقع استحکام بالایی داشته باشد.
- نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که نباید در مسیر دود کش زانو نصب شود. زیرا نصب زانو در مسیر دودکش می تواند کارایی و عملکرد دودکش را کاهش دهد، به همین دلیل است که از زانو نباید در این راستا استفاده کنید.
- دودکش هایی که به صورت توکار نصب می شوند باید از سطح پشت بام بلندتر و از دیوارهای مجاور فاصله داشته باشند.
- آب گرم کن، بخاری و شومینه حتما باید دارای دودکش باشند و نباید از یک مسیر برای هدایت گاز ناشی از سوخت برای آن ها بهره برد.
- دودکشی که برای وسایل گازسوز انتخاب می گردد، لازم است تا نسبت به لوله خروجی این وسایل بزرگ تر باشد. در این حالت دودکش می تواند گاز مونوکسید کربن را به بیرون هدایت کند و دیگر خطری ساکنان ساختمان را تهدید نمی کند.
- هر دودکشی به یک کلاهک نیاز دارد. به خاطر داشته باشید که وجود کلاهک می تواند از باران، برف و… به مجرای دودکش جلوگیری به عمل آورده و سبب شود تا دود به صورت اصولی از محیط خارج گردد.
- کلاهک را باید با احتیاط بر روی دودکش قرار دهید و از اعمال فشار بیش از حد که موجب آسیب دیدگی آن می شود خودداری کنید
- ساکنان ساختمان بهتر است که در هر مدت زمان مشخصی، کلاهک دود کش را کنترل نمایند تا اگر در اثر باد یا عوامل دیگر افتاده است، آن را در جای خود قرار دهند.
- اگر دودکش بر روی سقف ساختمان نصب می گردد، لازم است تا بار این قطعه بر روی پایه بیفتد! این کار می تواند از کج شدن دودکش و همچنین از افتادن کلاهک آن جلوگیری نماید.
- اگر محل نصب دودکش بر روی نما می باشد باید آن را با بست به دیوار محکم نمود.
- عبور دودکش از دیوارهای ساختمان و یا شیشه پنجره امری غیر اصولی می باشد، اما در صورت انجام این کار باید روزنه ای برای تهویه هوا در زیر درب ها ایجاد گردد.
- نکته بسیار مهمی که باید بدانید، این است که دودکش به عایق بندی نیاز دارد. به خصوص اگر در معرض هوای سرد بیرون قرار داشته باشد. هنگام نصب دودکش باید به این نکته دقت شود که از نصب زانو و ایجاد پیچ و خم های اضافی جلوگیری شود.
- قبل از استفاده از وسایل گرمایشی باید از وضعیت دودکش آن ها اطمینان حاصل کرد.
- گاهی مسیر دود کش ها به دلایل مختلف مانند لانه پرندگان مسدود می شود و همین امر منجر به بازگشت گازهای سمی به داخل ساختمان می شود و به همین دلیل بهره برداران هر مدت زمانی خاص لازم است تا دودکش ها را بررسی و کنترل کنند.
- در برخی از موارد نیز این امکان وجود دارد که مصالح مورد استفاده در ساخت و ساز مسیر دودکش را مسدود کرده باشند، به همین دلیل است که کنترل و یا چک کردن مسیر دودکش از اهمیت بسزایی برخوردار است و باید بدان توجه ویژه معطوف گردد.
- کلاهک دودکش باید به سمت بالا نصب گردد، در صورت چرخش کلاهمک به سمت زمین دودکش کارایی لازم را نخواهد داشت.
- دودکش هایی که به صورت مشترک مورد استفاده قرار می گیرند باید توسط متخصصین حوزه تاسیسات ساختمان مورد تایید واقع شوند، به دلیل آن که در این دودکش ها در صورت عدم رعایت ایمنی در نصب و اجراف می تواند حوادث جانی و مالی غیر قابل جبرانی اتفاق بیافتد.
- دودکش هایی که در موتورخانه نصب می شوند باید کاملاً دود بند شده تا بدین صورت از نشت مونوکسید کربن به داخل موتورخانه جلوگیری شود.
- عبور دودکش از سقف کاذب حمام سبب پوسیده شدن آن خواهد شد و البته یک سری مشکلات دیگر نیز به همراه دارد، از این رو از انجام این کار باید خودداری گردد.
- با انجام یک سری از آزمایشات، شما عزیزان می توانید به راحتی عملکرد اصولی دودکش را کنترل و بررسی کنید. زمانی یک دودکش به طرز صحیح کار می کند که بدنه لوله وسایل گرمایشی داغ باشد. سرد بودن آن حاکی از ایجاد مشکل در مسیر دودکش است.
- قرار دادن دستگاه های تشخیص گاز دی اکسید کربن در مکان زندگی کمک شایانی به جلوگیری از خطرات احتمالی می کند. این دستگاه ها را باید با کیفیت مناسب خریداری نمود تا از استانداردهای لازم برخوردار باشند.
- شومينه هايی با مخزن باز كه در آنها از انواع سوخت گـاز، مـايع يـا جامـد اسـتفاده مي شود و هواي مورد نيازشان از داخل فضا تامين مـي گـردد، نمـي تواننـد به عنـوان تنهـا وسـيلة حرارتی محسوب شوند و نبايد گرمايش يك ساختمان يا بخشی از آن تنها به چنين شومينه هايي متكي باشد.
- نصب و استفاده از شومينه هايي كه در آن ها از انواع سوخت گاز، مايع يا جامد اسـتفاده مي شود و هواي مورد نيازشان از داخل فضا تامين مي گردد، ضمن رعايت بندهاي مرتبط در مبحـث 17 مقررات ملي ساختمان، در فضاهاي اقامت با مساحت كمتر از 12 مترمربع مجاز نيست.
- ساخت دودكش و نوع مصالح مصرفي آن بايد یه صورتی باشد كه بـه هـيچ وجـه امكـان بروز ترك و شكستگي و نشت گاز از اتصال ها و نظاير آن به فضاهاي داخل ساختمان به وجود نيايد.
- در طراحي، ساخت، نصب و كاربرد هر نوع شومينه و بخاري بايد محدوديت ها و الزامات مباحث سوم، چهاردهم و هفدهم مقررات ملّي ساختمان رعايت شود.
- ساخت دودكش با مصالح بنائی تنها در ساختمان هاي گروه 1 تا 3 و داراي تصرف مجاز است. در بام اين ساختمان ها، رعايت فاصله 3 متر تا نزديك تـرين مصالح و وسـايل سـوختني الزامي است.
- محل جانمائي دودكش ها بايد از مرحله اول در نقشه های ساختمان مشخص گردد.
سخن پایانی:
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی قوانین شومینه ، بخاری دیواری و دودکش ها در ساختمان بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان در این خصوص مشورت فرمایید.
به خاطر داشته باشید که زمستان فصلی سرد و طولانی است که نیاز به وسایل گرمایشی در آن امری بسیار ضروری می باشد. رعایت نکات ایمنی و تست لوله های دودکش می تواند از بروز خطرات جانی جلوگیری نماید. به همین دلیل است که باید از نصب دودکش مناسب و اطمینان از عمکرد صحیح آن را باید جدی بگیرید و برای طراحی و ساخت هر نوع وسیله گرمایشی، به مقررات ملی ساختمان رجوع کنید.
بدون دیدگاه