مستندات مورد نیاز جهت مقاوم سازی در برابر آتش

از جمله اتفاقات و رخ دادهای بسیار خطرناکی که می تواند در ساختمان ها رخ دهد، آتش سوزی و حریق در ساختمان هاست که می تواند جان و مال افراد را با خطر مواجه کند. در این راستا بسیار مهم است که ساختمان ها در برابر حریق و آتش سوزی مقاومت داشته باشند و به عبارتی از جان و مال افراد به هنگام حریق محافظت گردد. از جمله مهم ترین موضوعات در طراحی ساختمان ها، تامین ایمنی ساختمان در برابر حریق و آتش سوزی می باشد که در ادامه به بررسی مستندات مورد نیاز جهت مقاوم سازی در برابر آتش می پردازیم.

به خاطر داشته باشید که هر چه ساختمان مورد نظر به لحاظ جانی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مهم تر باشد، لازم است که از ایمنی بیشتری در برابر حریق بهره مند گردد. به منظور تامین ایمنی و مقاوم سازی ساختمان ها در برابر آتش ، لازم است از مصالح مناسب در سازه و نازك‌ كاري ساختمان استفاده گردد. به همین دلیل است که طراح باید از مشخصات مصالح و سيستم ‌هاي ساختماني در برابر حریق اطلاع داشته باشد و متناسب با نیازها و مشخصات ساختمان سیستم مقاومت در برابر حریق مناسبی را انتخاب و طراحی کند.

همچنين مقاومت سازه و عناصر ساختماني در برابر آتش بايد مطابق با مقررات ملی ساختماني تـأمين گردد. براي اين هدف در بسياري از مواقع نياز است تا از پوشش های محافظت ‌کننده به منظور مقاوم‌ سازي اجزاي ساختمان در برابر آتش استفاده می گردد. در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی  مستندات مورد نیاز جهت مقاوم سازی در برابر آتش بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

اگر برای ساخت و ساز نیاز به اخذ جواز ساخت در تهران دارید می توانید با کارشناسان ما با شماره ۰۲۱۷۲۱۶۴ تماس بگیرید.

ایمنی و حفاظت ساختمان ها در برابر آتش

پیش از آن که به بررسی مستندات مورد نیاز جهت مقاوم سازی در برابر آتش بپردازیم، لازم است که ایمنی و حافظت ساختمان ها در برابر آتش را خدمت شما عزیزان شرح دهیم. به صورت کلی باید اشاره داشت که با توجه به رشد جمعیت در شهرها، حوادث نیز افزایش می یابد و بر اثر حوادثی مانند اتش سوزی و حریق، جان و مال افراد با خطر مواجه خواهد شد. به همین دلیل است که رعایت هر چه بیشتر اصول ایمنی و حفاظتی در ساختمان ها از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد.

نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که روش مدیریت حریق و همچنین پیشگیری از حریق یک موضوع بسیار مهم و چالش بر انگیز است که باید در طراحی برق و مکانیک ساختمان ها به آن پرداخته شود. در این راستا نیز استفاده از سیستم ها و پوشش های حفاظت در برابر حریق بسیار مهم است. به خاطر داشته باشید که بهره گیری از سیستم های  حفاظت در برابر حریق می تواند در حفظ جان و مال افراد و ساکنان ساختمان بسیار موثر باشد.

می توان اذعان داشت که در این خصوص، یک سری موارد بسیار مهم وجود دارد که باید در ساختمان ها به هنگام طراحی، نظارت و اجرای آن ها لحاظ گردد تا بتوان به این نتیجه رسید که اصول حفاظت در برابر حریق در این ساختمان‌ها رعایت شده است. این موارد به شرح زیر می باشد:

• بهره گیری و استفاده از سیستم‌ های عایق ‌بندی مناسب
• تعبیه راه ‌های خروج و فرار از حریق در ساختمان‌ ها (پله اضطراری، راهروهای اضطراری)
• رعایت دستورالعمل ‌های مربوط به آسانسور
• سیستم لوله‌کشی آب آتش نشانی ساختمان ‌ها
• طراحی و معماری ساختمان ‌ها به گونه ای که سبب محدود شدن گسترش حریق، مهار و جلوگیری از پیشروی آن گردد.

مکانیزم ایجاد آتش سوزی

ممکن است این سوال برای شما عزیزان به وجود بیاید که مکانیزم ایجاد آتش سوزی چیست؟ برای پاسخ به این سوال می توان اشاره داشت که حریق و یا آتش سوزی، یک واکنش شیمیایی 4 مرحله ای به شمار می آید که سبب به وجود آمدن حرارت و گرما خواهد شد. این واکنش شامل، ترکیب سریع اکسیژن با اشیا قابل سوختن می باشد. به صورت کلی سوختن به سه وجه اساسی نیاز دارد که با نام مثلث آتش شناخته می شود و این سه وجه شامل اکسیژن، منبع سوخت و گرما می باشد.

سوختن به معنای ترکیب عناصر یک جسم با اکسیژن هوا می باشد که فعل و انفعال شیمیایی را به وجود می آورد. حال احتراق نیز به معنای هر واکنش شیمیایی می باشد که سبب ایجاد حرارت و گرما می شود که مستلزم ترکیب سریع اکسیژن با اشیا قابل سوختن خواهد بود. در این راستا باید اشاره داشت که سه عامل در مثلث آتش باید به نسبت مناسب وجود داشته باشد تا حریق ایجاد شده و تداوم پیدا کند.

در واقع علت شروع حریق می تواند موارد ذکر شده در ذیل باشد:

• پدیده ‌های طبیعی مانند صاعقه
• بی ‌احتیاطی انسان مانند استفاده نادرست از سیگار، کبریت و آشپزی ( منبع گرما برای ایجاد حریق )
• وجود اشکالات فنی مثل اتصالات برقی یا خرابی وسایل برقی
• ایجاد عمدی حریق بر اثر عواملی مثل خودکشی یا خرابکاری

استانداردهای مقاومت در برابر آتش

شایان ذکر است که استانداردهای بسیار مختلفی درباره مقاومت در برابر آتش، پوشش های ضد حریق و … وجود دارد که در ادامه این استانداردها را خدمت شما عزیزان معرفی می کنیم:

1) استانداردهای مقاومت در برابر آتش و حریق:

• استاندارد ملی ایران شماره 1-12055، (مقاومت در برابر آتش – قسمت 1: الزامات عمومی)
• استاندارد ملی ایران شماره 2-12055، (مقاومت در برابر آتش – قسمت 2: روش ‌های جایگزین و تکمیلی – روش‌های آزمون)
• استاندارد ملی ایران شماره 3-12055، « مقاومت در برابر آتش – قسمت 3: تصدیق عملکرد کوره – روش آزمون)
• استاندارد ملی ایران شماره 1-12056، « مقاومت در برابر آتش برای اجزای باربرـ روش‌های آزمون- قسمت اول‌ـ دیوارها»، 1389

2) استانداردهای واکنش در برابر آتش

• استاندارد ملی ایران شماره 1ـ7271، (واکنش در برابر آتش برای مصالح و فرآورده‌ های ساختمانی – روش‌های آزمون – قسمت اول: اندازه‌گیری شدت رهایش گرما ناشی از سوختن مصالح و فرآورده‌ های ساختمانی به وسیله دستگاه گرماسنجی مخروطی)
• استاندارد ملی ایران شماره 2ـ7271، ( واکنش در برابر آتش برای مصالح و فرآورده‌های ساختمانی – روش‌های آزمون – قسمت دوم: آزمون قابلیت نسوختن مواد)
• استاندارد ملی ایران شماره 4ـ7271، ( واکنش در برابر آتش برای مصالح و فرآورده‌های ساختمانی – روش‌های آزمون – قسمت چهارم: قابلیت افروزش فرآورده‌های ساختمانی در برخورد مستقیم شعله (آزمون منبع تک شعله))
• استاندارد ملی ایران شماره 5 ـ7271، (واکنش در برابر آتش برای مصالح و فرآورده‌های ساختمانی، روش‌های آزمون‌ـ قسمت پنجم‌ ـ تعیین گرمای ناشی از سوختن مواد) 1385
• استاندارد ملی ایران شماره 8 ـ7271، (واکنش در برابر آتش برای مصالح و فرآورده‌های ساختمانی – روش‌های آزمون – قسمت هشتم: روش‌های تثبیت شرایط و ضوابط کلی برای انتخاب مصالح پشت‌کار)
• استاندارد ملی ایران شماره 8299، ( واکنش در برابر آتش برای مصالح و فرآورده‌های ساختمانی- روش طبقه‌بندی) 1384
• استاندارد ملی ایران شماره 1-11422، (آزمون‌های واکنش در برابر آتش برای نما‌ها ـ قسمت اول ـ آزمون مقیاس متوسط)، 1387
• استاندارد ملی ایران شماره 2-11422، (آزمون‌های واکنش در برابر آتش برای نما‌ها ـ قسمت دوم ـ آزمون مقیاس بزرگ)، 1388
• استاندارد ملی ایران شماره 11621، (واکنش در برابر آتش فرآورده‌های ساختمانی، روش‌های آزمون‌ـ فرآورده‌های ساختمانی به جز کف‌پوش‌ها در معرض تهاجم گرمایی عامل مشتعل منفرد SBI، 1388 )

3) استانداردهای عایق حرارتی

• استاندارد ملی ایران شماره 11055، ( فرآورده‌ها ومصالح ساختمانی‌ـ‌خواص حرارتی، رطوبتی ـ مقادیر طراحی جدول‌بندی‌شده)، 1387
• استاندارد ملی ایران شماره 11056، ( فرآورده‌ های عایق ‌کاری حرارتی برای ساختمان ‌ها ـ سامانه‌ های مرکب عایق حرارتی بیرونی (ETICS) بر پایة  پلی ‌استایرن منبسط ـ ویژگی ‌ها)، 1387
• استاندارد ملی ایران شماره 11057، ( فرآورده‌ های عایق ‌کاری حرارتی برای ساختمان‌ ها ـ سیستم ‌های مرکب عایق حرارتی بیرونی (ETICS) بر پایة‌ پشم‌ معدنی ‌ـ ویژگی ‌ها)، 1387
• استاندارد ملی ایران شماره 2-12056، (مقاومت در برابر آتش برای اجزای باربرـ روش ‌های آزمون- قسمت دوم ‌ـ کف ‌ها و بام‌ ها)، 1389
• استاندارد ملی ایران شماره 3-12056، (مقاومت در برابر آتش برای اجزای باربر – قسمت 3: تیرها – روش آزمون)، 1389
• استاندارد ملی ایران شماره 4-12056، ( مقاومت در برابر آتش برای اجزای باربرـ روش ‌های آزمون- قسمت چهارم ‌ـ ستون ‌ها) ،1389
• استاندارد ملی ایران شماره 1-12245، (مقاومت در برابر آتش برای اجزای غیرباربرـ روش‌های آزمون- قسمت اول ‌ـ دیوارها)، 1389
• استاندارد ملی ایران شماره 2-12245، (مقاومت در برابر آتش برای اجزای غیرباربرـ روش‌های آزمون- قسمت دوم ‌ـ سقف ‌ها)، 1389

معرفی انواع پوشش های ضد حریق ساختمان

حال که در خصوص استانداردهای مقاومت در برابر حریق اطلاعاتی را به دست آوردید، باید به بررسی پوشش های ضد حریق نیز بپردازیم تا بتوانید با این پوشش ها آشنایی بیشتری داشته باشید. در این راستا باید اشاره داشت که در کل پوشش های ضد حریق، بر اساس ترکیبات خود و همچنین عملکردی که در برابر حریق دارند، به انواع مختلفی تقسیم بندی می شوند که در زیر به آن ها اشاره می کنیم:

• پوشش ‌های بر پایه آبی: یکی از مقرون به صرفه ترین انواع پوشش ها، پوشش های پایه آبی می باشند و بر پایه مواد معدنی مانند گچ و سیمان ساخته می شوند.
• پوشش ‌های پایه حلال: پوشش های پایه حلال از قدرت چسبندگی باور نکردنی برخوردار هستند و همچنین این پوشش های کاربردی بر پایه رزین ‌های اپوکسی یا آکریلیک ساخته می شوند.
• پوشش‌ های پف شونده: پوشش های پف شونده یک ویژگی بسیار مهم دارند که بدین صورت است که در هنگام آتش ‌سوزی منبسط می گردند و بدین ترتیب یک عایق حرارتی بسیار ضخیم ایجاد می نمایند و از انتقال حرارت به سازه جلوگیری خواهند کرد.
• پوشش ‌های نازک با عملکرد بالا: این پوشش ‌ها دارای ضخامت کم بوده اما مقاومت حرارتی بالایی دارند.

شرایط طراحی و اجرای یک ساختمان محافظت شده در برابر آتش

طراحی و اجرای تاسیسات الکتریکی و مکانیکی در ساختمان ها، از جمله بخش های مهم طراحی ساختمان ها به شمار می آید. در این راستا باید اشاره داشت که با اجرای تأسیسات برقی و مکانیکی در ساختمان سازی و همچنین استفاده از مصالح و مواد سوختنی توسعه شبکه های انرژی برق و گاز و از سویی دیگر به کار رگفتن یک سری تجهیزات خاص که می تواند بر حریق دامن بزند، باعث افزایش احتمال آتش  سوزی در ساختامن ها شده است. بنابراین حفاظت از ساختمان ها در برابر آتش امری الزامی بوده و اجتناب ناپذیر است.

در همین راستا مبحث سوم مقررات ملی ساختمان به عنوان یکی از مباحث بسیار مهم مقررات ملی ساختمان منتشر گردیده است. بر اساس مقررات مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ها، به منظور حفظ جان و مال انسان ها و ساکنان یبک ساختمان و فراهم ساختن ایمنی لازم در برابر آتش سوزی و رعایت اصول مهندسی در طراحی و اجرای ساختمان ها امری ضروری است و باید در ساختمان سازی لحاظ گردد. بر اساس مبحث سوم مقررات ملی ساختمان:

• در طراحی معماری و سازه ساختمان ها پیش بینی راه های خروج جهت خارج شدن به موقع و ایمن افراد از ساختمان و انتقال آنان به مکان های امن از اهمیت بالایی برخوردار است.
• تأمین تمهیدات و شرایط لازم در طراحی و اجرای ساختمان ها به منظور پیشگیری از بروز حریق الزامی می باشد
• فراهم ساختن شبکه های علائمی محافظ تشخیص هشدار، اعلام و امکانات مهار کنترل و اطفاء حریق در ساختمان باید طراحی و ساخته شود.
• جلوگیری از گسترش آتش و دود در ساختمان  و سرایت حریق از یک ساختمان به ساختمان دیگر

موارد مورد نیاز برای اخذ تاییدیه آتش نشانی:

موارد زیر باید جهت بررسی پروژه ها به منظور دریافت تأییدیه سازمان آتشنشانی ارائه گردد:

3-4-1: نامـه از سـوی کارفرمـا یا مالـک و اعلام مشـخصات پـروژه ماننـد کاربـری، تعـداد طبقـات، ارتفــاع ســاختمان، نــوع ســاختار کــف، جزییــات کفســازی و …

3-4-2: آخریــن نقشــه های معمــاری و ســازهای ممهــور بــه مهــر اشــخاص حقیقــی و حقوقــی صاحــب صالحیــت در ابعــاد 3A.

3-4-3: گـزارش میـزان مقاومـت مورد نیـاز تمامـی المان هـا براسـاس اصالحیـه فصـل دوم و سـوم مبحـث سـوم مقـررات ملـی سـاختمان.

3-4-4: نامـه نمایندگـی از شـرکت سـازنده مـواد در زمینـه طراحـی، تأمیـن مصالـح و اجـرا بـرای شـرکت مجـری.

3-4-5: مســتندات روش طراحــی بر اســاس اســتانداردهای معتبــر جهانــی از قبیــل ASTM ،119 UL ،263 BS 20Part21-476 و EN یــا دارای جــدول طراحــی و گواهینامــه فنــی از ســوی مرکـز تحقیقـات راه، مسـکن و شهرسـازی باشـد.

3-4-6: نقشه های کارگاهی

3-4-7: مدرک و سرویس پیگیری UL درصورت استفاده از استاندارد ASTM و UL.

3-4-8: مشخصات فنی مواد به صورت جداگانه که حاوی مشخصات فیزیکی و شیمیایی مواد باشد.

3-4-9: مشـخصات ایمنـی مـواد برمبنـای آزمایشـات انجام شـده در حـوزه ایمنـی و بهداشـت کـه ضامـن سـلامت بهره بـردار پـروژه باشـد.

3-4-10: کپـی برابـر اصـل گواهـی مبـدأ قابـل پیگیـری محموله هـای مـواد مقـاوم در برابـر حریـق حمل شــده بــه کارگاه

:3-4-11 مسـتندات مبنـی بـر حمـل مطابـق اسـتانداردهای زیـر (درصورتـی کـه سـرویس پیگیــری اســتاندارد بین المللــی داشــته باشــد ارائــه ســابقه کفایــت می کنــد).

Compression 761 – ASTM

Erosion Air 859 – ASTM

Corrosion 937 – ASTM

Impact Bond 760 – ASTM

Deflection 759 – ASTM

Hardness Indentation 569 – C ASTM

Growth Mold of e Resistanc 21 – G ASTM

Characteristics Burning Surface 84 – E ASTM

3-4-12: تمامی کیسه های وارد شده به کارگاه باید برچسب استاندارد معتبر داشته باشند.

3-4-13: Agent Bonding یــا Coat Key مناســب بایــد بــرروی المان هــای رنگ شــده اســتفاده گـردد. در غیـر ایـن صـورت ارائـه مسـتندات معتبـر مربـوط بـه سـازگاری مـاده بـا بسـتر اجبـاری اسـت.

3-4-14: اسـتفاده از مـاده مقـاوم در برابـر حریـق پایـه سـیمانی بـر روی المان هـای سـازه در شـرایط داخلـی نمایـان ماننـد طبقـات زیـر همکـف الزامی اسـت.

3-4-15: اسـتفاده از مـاده مقـاوم در برابـر حریـق پایـه گچـی بـر روی المان هـای سـازه در شـرایط داخلـی پوشـیده امـکان پذیـر اسـت.

3-4-16: تأییدیه برای تمامی پرسنل پاشش کار از کارخانه تولیدکننده مصالح.

3-4-17: دسـتورالعملهای اختـاط و اجـرا براسـاس دسـتورالعمل سـازنده بهنحـوی کـه جوابگـوی آزمایشـات محلی دانسـیته باشـد.

3-4-18: دسـتگاه های پاشـش مورداسـتفاده بایـد الزامـات درخواسـتی شـرکت سـازنده را در رسـیدن بــه کیفیــت نهایــی پاشــش داشــته باشــد. اســتفاده از عملیــات دســتی فقــط در مــوارد ترمیمــی مجــاز میباشــد.

3-4-19: اسـتفاده از مـش درصورتـی کـه به منظـور ایجـاد سـطح جدیـد/ تبدیل کردن مقاطع I شـکل به صـورت جعبـه های یا افزایش چسـبندگی به بستر باشـد، باید مشـخصاتی را کـه در اسـتانداردهای معتبـر ملـی و بین المللـی ذکـر شـده، تأمیـن نمایـد و اگـر به منظـور نگهدارنده مکانیکی (Retention Mechanical )به کار رود، باید شـرایط ذکرشـده در استاندارد یا سـایر اسـتانداردهای معتبر ملی و بین المللـی را رعایت نماید. لازم به ذکر اسـت در مقاطـع بـا بـال پهن یـا ارتفاع جـان زیاد، اسـتفاده از مـش بندی ضروری اسـت.

3-4-20: شرکت مجری موظف به دریافت گارانتی از کارخانه تولیدکننده برای هر پروژه است.

3-4-21: سوابق اجرایی و رضایت نامه ها.

سخن پایانی:

در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی مستندات مورد نیاز جهت مقاوم سازی در برابر آتش بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه کرده و با کارشناسان در این خصوص مشورت فرمایید.