امروزه ساخت ساختمان ها بر اساس ضوابط مهندسی انجام می شود و این ضوابط و شیوه های طراحی ساختمان و اجرای آن ها، در کتبی به نام مقررات ملی ساختمان جمع آوری شده است. مقررات ملی ساختمان چیست در کشور ایران یک نوع شیوه نامه فنی، اجرایی و حقوقی می باشد که برای طراحی، نظارت و ساخت ساختمان ها مورد استفاده قرار می گیرد.
افراد و سازندگان برای آن که ساختمان هایی ایمن در برابر عوامل مخرب طبیعی و غیر طبیعی را بسازند، لازم است که مقررات ملی ساختمان ها را رعایت کرده و طراحی و نظارت و اجرای ساختمان ها را بر اساس آن انجام دهند. این کتب بسیار مهم مهندسی در قالب 22 جلد طراحی و تدوین شده است و از منابع اصلی آزمون نظام مهندسی نیز محسوب می شود.
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز قصد داریم تا به بررسی مقررات ملی ساختمان بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. بنابراین برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
مقررات ملی ساختمان چیست؟
اگر بخواهیم تعریفی از مقررات ملی ساختمان ارائه دهیم، باید اشاره کنیم که مقررات ملی ساختمان شامل مجموعه ضوابط فنی، اجرایی و حقوقی مورد نیاز و لازم در طراحی، نظارت و همچنین اجرای عملیات ساختمانی به شمار می آید و تمامی ساختمان هایی که در کشور ایران طراحی و ساخته می شوند، باید از قوانین مقررات ملی ساختمان پیروی کنند. عملیاتی که مقررات ملی ساختمان ها را شامل می شود شامل موارد ذکر شده در زیر است:
- تخریب
- توسعه بنا
- نوسازی
- تغییر کاربری
- تعمیر و مرمت اساسی
- بهره برداری از ساختمان
می توان اذعان داشت که هدف از تدوین مقررات ملی ساختمان و لزوم استفاده از آن در عملیات عمرانی، این است که ساختمان ها بر اساس ضوابط و قوانین مهندسی طراحی و ساخته شوند و بتوانند در برابر عوامل آسیب زا مانند زلزله، باد، آتش سوزی و حریق، بارهای مختلف و … از خود مقاومت زیادی نشان دهد.
بنا به عبارتی دیگر، هدف تدوین و الزام مقررات ملی ساختمان ها، تامین ایمنی، افزایش طول عمر ساختمان ها، آسایش و راحتی بهره برداران، بهداشت و صرفه اقتصادی در ساخت ساختمان ها و … می باشد که تمامی این ضوابط و قوانین در بیست و سه جلد کتاب تدوین شده است.
تبصره: در مباحثی که مقررات ملی ساختمان تدوین نگردیده باشد، تا زمان تصویب، منابع معتبر ( به طور ترجیحی منتشر شده توسط مراجع ملی ذیربط) ملاک عمل خواهند بود.
نکات مهم درباره کتب مقررات ملی ساختمان ها:
برای آن که بتوانید درک بهتری از مباحث مقررات ملی ساختمان داشته باشید، به نکات ذکر شده در زیر توجه فرمایید:
- مقررات ملی ساختمان در قالب 22 جلد کتاب تدوین شده است
- جلد اول آن به تعاریف مرتبط با سایر ۲۲ جلد کتاب پرداخته است
- در جلد های ۲ تا 22 هر یک به موضوع خاصی مرتبط با مهندسی ساختمان پرداخته شده است.
- مباحث مقررات ملی ساختمان ها از جمله منابع اصلی آزمون های نظام مهندسی به شمار می آیند.
- مقررات ملی ساختمان جهت ایمنی بیشتر ساختمان، آسایش بهره برداران، بهبود هزینه های طراحی، ساخت و نظارت سازه ها، بهره وری بیشتر در طراحی تدوین شده است و چهار رشته ساختمان یعنی سازه، برق و مکانیک و معماری را شامل می شود.
- مقررات ملی ساختمان ها مجموعه ای از قوانین اجرایی و حقوقی به شمار می آید که در روند صفر تا صد طراحی ساختمان باید رعایت و اجرا شود.
مقررات ملی ساختمان شامل چه مواردی است؟
این سوال ممکن است برای بسیاری از شما عزیزان به وجود بیاید که مقررات ملی ساختمان شامل چه مواردی می باشد؟! برای پاسخ به این سوال باید اشاره داشت که این مقررات شامل موارد ذکر شده در زیر است:
- استفاده از مواد ساختمانی با کیفیت و مطمئن
- طراحی و ساخت سازه ها بر اساس ضوابط و اصول مهندسی
- اجرای بهینه سازه های زیر ساختی مانند سیستم های آتشنشانی، برق، گاز و آب
- رعایت استانداردهای بهداشتی در ساخت و بهره برداری از ساختمان ها
- استفاده از سیستم های تهویه مطمئن و بهینه
- نصب سیستم های تولید برق خورشیدی و انرژی های تجدید پذیر
- نصب عایق های حرارتی مناسب و دیگر اقدامات مرتبط
مزیت های مقررات ملی ساختمان:
قاعدتا ساخت ساختمان ها بر اساس ضوابط و اصول فنی و مهندسی در هر 4 رشته ساختمان، مزیت های بسیار متعددی دارد و مهم ترین مزیت آن، ساخت سازه هایی ایمن در برابر عوامل مخرب است.
در کل مقررات ملی ساختمان باعث می شود تا در ساخت ساختمان ها اصول ساخت و ساز به خوبی رعایت گردد و بدین ترتیب علاوه بر افزایش طول عمر سازه ها، هزینه های ساخت و ساز نیز کنترل شود. شایان ذکر است که از جمله مزیت های مقررات ملی ساختمان به شرح زیر است:
- رعایت و اجرای مقررات ملی ساختمان سبب افزایش مقاومت و امنیت ساختمان می شود.
- استفاده از مقررات ملی ساختمان به دلیل آن که بر اساس استانداردهای جهانی اعم از ضد حریق بودن، مقاومت در برابر زلزله و باد و …. تدوین شده است، سبب می شود تا ساختمان ها در برابر زلزله و مواردی از این قبیل، مقاومت مناسبی از خود نشان دهند.
- با استفاده از مقررات ملی ساختمان ها و اجرای آن ها و همچنین استفاده از تکنولوژی های نوین در ساختمان ها، هزینه های ساخت و نگهداری ساختمان ها کاهش خواهد یافت.
اهداف مقررات ملی ساختمان:
قاعدتا تدوین و الزام استفاده از مقررات ملی ساختمان ها، می تواند اهداف بسیار متفاوتی را در بر داشته باشد. به صورت کلی باید اشاره داشت که یکی از مهم ترین اهداف تدوین این کتب و مباحث مهندسی، فراهم کردن بهداشت، ایمنی و سلامت افراد جامعه می باشد. ممکن است این سوال برای شما عزیزان به وجود بیاید که مقررات ملی ساختمان چگونه به این هدف خود دسترسی خواهد داشت!؟
برای پاسخ به این سوال باید اشاره داشت که مقررات ملی با الزام در مهندسی ساز بودن بناها و ساختمان های مختلف،ملزم کردن سازندگان ساختمان به رعایت اصول ساخت ساختمان، رعایت ایمنی و بهداشت و استفاده اجباری از مصالح استاندارد در صنعت ساختمان سازی برای تحقیق اهداف استفاده می کنند.
نکات بسیار مهم در اهداف مقررات ملی ساختمان ها:
- استفاده از مقررات ملی ساختمان سبب کاهش مصرف انرژی، هزینه های نگهداری و … می شود.
- مقررات ملی ساختمان به منظور تأمین آسایش و راحتی ساکنین و کاربران ساختمان ها تدوین شده است
- تهویه، نورپردازی، صدا شناسی و سایر امکانات مرتبط با راحتی و کیفیت زندگی در داخل ساختمان در مباحث مقررات ملی ساختمان جای دارد و این موضوع سبب راحای هرچه بیشتر زندگی انسان ها خواهد شد.
- یکی دیگر از اهداف مهم مقررات ملی ساختمان، بهره وری بهینه از انرژی می باشد. با توجه به مسائل مربوط به تغییرات اقلیمی و مصرف بالای انرژی در ساختمان ها، مقررات ساختمان شامل دستور العمل ها و استانداردهایی است که به منظور کاهش مصرف انرژی در ساختمان و استفاده بهینه از منابع انرژی است.
مقررات ملی ساختمان چند مبحث دارد؟
همان گونه که در بخش های قبل نیز اذعان داشته ایم، مقررات ملی ساختمان ها شامل 22 جلد کتاب و مباحث 22 گانه می باشد که هر کدام از این مباحث به صورت کاملا مجزا در خصوص طراحی و ساخت یک سازه اصولی نکاتی را اذعان دارند. این مباحث در طراحی، اجرا و نظارت ساختمان ها مورد استفاده قرار می گیرد.
بنا به عبارتی دیگر، مقررات ملی ساختمان ها مجموعه ای از اصول و قوائد فنی و ترتیب کنترل اجرای آن ها می باشد که لازم است در طراحی، محاسبه اجرایی و بهره برداری و نگهداری ساختمان ها به منظور تامین ایمنی و بهداشت و بهره برداری مناسب و آسایش و صرفه اقتصادی، حفاظت محیط زیست و صرفه جویی در مصرف انرژی و حفظ سرمایه های ملی رعایت گردد. از جمله مباحث مقررات ملی ساختمان ها به صورت زیر است:
- مبحث ۱ مقررات ملی ساختمان: تعاریف
- مبحث ۲ مقررات ملی ساختمان: نظامات اداری
- مبحث ۳ مقررات ملی ساختمان: حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق
- مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان
- مبحث ۵ مقررات ملی ساختمان: مصالح و فراورده های ساختمانی
- مبحث ۶ مقررات ملی ساختمان: بارهای وارد بر ساختمان
- مبحث ۷ مقررات ملی ساختمان: پی و پی سازی
- مبحث ۸ مقررات ملی ساختمان: طرح و اجرای ساختمان ها با مصالح بنایی
- مبحث ۹ مقررات ملی ساختمان: طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه
- مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان: طرح و اجرای ساختمان های فولادی
- مبحث ۱۱ مقررات ملی ساختمان: طرح و اجرای صنعتی ساختمان ها
- مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان: ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا
- مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان: طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان ها
- مبحث ۱۴ مقررات ملی ساختمان: تاسیسات مکانیکی
- مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان: آسانسورها و پلکان برقی
- مبحث ۱۶ مقررات ملی ساختمان: تاسیسات بهداشتی
- مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان: لوله کشی گاز طبیعی
- مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان: عایق بندی و تنظیم صدا
- مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان: صرفه جویی در مصرف انرژی
- مبحث ۲۰ مقررات ملی ساختمان: علائم و تابلوها
- مبحث ۲۱ مقررات ملی ساختمان: پدافند غیرعامل
- مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان: مراقبت و نگهداری
سخن پایانی:
در این مقاله از وب سایت دکتر جواز سعی کردیم تا به بررسی مقررات ملی ساختمان چیست بپردازیم و اطلاعاتی را در این خصوص در اختیار شما قرار دهیم. به خاطر داشته باشید که مقررات ملی ساختمان ها در طراحی، نظارت و ساخت ساختمان ها لازم الاجرا بوده و صفر تا صد ساخت یک ساختمان باید بر اساس ضوابط و اصول فنی و مهندسی ذکر شده در آن انجام شود. برای کسب اطلاعات بیشتر به وب سایت ما مراجعه فرمایید.
بدون دیدگاه